Hồ chứa nước thải đã được lót bạt theo đúng tiêu chuẩn
Người dân nói gì?
Có mặt tại khu vục trồng sắn thuộc địa bàn huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình; trước mắt chúng tôi là những quả đồi, những cánh đồng sắn bao la đang được bà con chăm sóc, vun từng gốc. Theo tìm hiểu của PV, để trồng được những gốc sắn nhiều củ, người trồng phải mất khá nhiều công chăm sóc, trong vòng 1 năm mới thu hoạch được. Người dân huyện Lạc Sơn nói riêng và tỉnh Hòa Bình nói chung gần như chủ yếu trông vào sản xuất thâm canh cây lúa và kinh tế đồi rừng, như trồng cây ngô, cây mía, đặc biệt là cây sắn. Ông Nguyễn Văn Thành cho biết, hiện gia đình ông có gần 2hecta trồng sắn, gia đình quanh năm chỉ trồng sắn gần như là nguồn thu chủ yếu trong gia đình, mỗi năm thu được mấy chục tấn, có năm sắn nhiều củ nhưng cũng có năm rất ít củ. Với nhiều năm kinh nghiệm trồng sắn, ông Thành chia sẻ, điều vui mừng nhất của người dân nơi đây là từ ngày có Nhà máy chế biến sắn được xây dựng ở huyện này thì việc bán sắn tươi cho nhà máy cũng ổn định hơn về mọi mặt như: giá thành mua của nhà máy cao hơn tư thương trước kia, các đại lý của nhà máy cũng thu mua bằng giá nhà máy, đặc biệt các điểm thu mua được đặt gần khu vực trồng sắn tập trung, việc vận chuyển đến nhà máy thuận tiện nên giảm được rất nhiều chi phí. Đặc biệt, việc thanh toán nhanh, có tiền mặt ngay nên giảm được rất nhiều nỗi vất vả, khó khăn của người trồng sắn. Trước kia, khi chưa có nhà máy, tư thương vào mua ép giá rồi nợ tiền rất lâu có khi từ vụ này qua vụ khác, nếu không bán cho họ thì cũng không biết bán cho ai. Chị Phạm Thị Thảo là người dân ở gần khu vực nhà máy chế biến sắn và nhà máy đường vừa hoạt động, chị Thảo chia sẻ: Nhà máy sắn thì có lâu rồi còn nhà máy đường thì mới vào hoạt động được 2 tháng; tuy nhiên theo tôi nhà máy chế biến sắn còn có hệ thống xử lý nước thải ra các hồ chứa, còn nhà máy đường thì không có một hồ chứa nào? (theo quan sát của phóng viên thì đó là thực tế). Hiện tại nhiều năm trở lại đây nhân dân trong vùng kinh tế phát triển tốt. Các gia đình có thu nhập cao hơn từ việc bán sắn ổn định, giải quyết được công ăn việc làm cho nhiều lao động tại khu vực. Tuy nhiên, cũng có nhiều bất cập khi đến mùa sản xuất, Nhà máy chế biến tinh bột sắn chưa xử lý tốt nước thải, mùi hôi thối vẫn còn bốc lên cũng ảnh hưởng đến cuộc sống các gia đình trong khu vực. Vừa qua chúng tôi được nghe qua thông tin đại chúng, việc cá trên sông Bưởi chết hàng loạt được công bố nguyên nhân dẫn đến cá chết là do 3 cơ sở nhà máy đường, nhà máy sắn, khu nuôi lợn. Điều khiến chúng tôi lo lắng nhất là việc cơ quan nhà nước đình chỉ nhà máy sắn hoạt động trong vòng 12 tháng thì không biết vụ sắn tới chúng tôi sẽ bán cho ai? Khi được hỏi về những đề nghị, kiến nghị của chị đại diện cho những người trồng sắn, chị khảng định: Chúng tôi mong muốn chính quyền và nhà máy hãy cùng khắc phục những tồn tại hạn chế để đảm bảo làm sao vào đầu vụ sắn mới nhà máy lại được hoạt động trở lại để thu mua sắn nhằm đảm bảo cuộc sống người dân. Đó là những lời đề nghị của người dân chúng tôi muốn được gửi đến lãnh đạo Bộ Tài Nguyên và Môi Trường, đặc biệt là lãnh đạo tỉnh Hòa Bình. Điều mong muốn và quan trọng nhất là lãnh đạo nhà máy hãy đầu tư, khắc phục những gì còn tồn tại chưa hoàn thiện về bảo vệ môi trường, sớm phục vụ thu mua nông sản cho người dân - chị Thảo chia sẻ.
Nỗi lo của người dân được giải đáp:
Theo tìm hiểu của phóng viên được biết, vừa qua thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Trần Hồng Hà về thanh tra toàn diện công tác bảo vệ môi trường (BVMT) của các cơ sở có hoạt động sản xuất, xả thải ra sông Bưởi; Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) đã tiến hành thanh tra chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường (BVMT) đối với các cơ sở trên địa bàn xã Tân Mỹ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Ngày 17/5, Bộ TN&MT đã ban hành các Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về BVMT đối với 3 cơ sở, đó là: Công ty TNHH Tân Hiếu Hưng (Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hòa Bình); Công ty Cổ phần mía đường Hòa Bình; Trang trại chăn nuôi gia công heo của ông Nguyễn Ngọc Sáng với tổng số tiền là gần 4 tỷ đồng.
Công ty TNHH Tân Hiếu Hưng (Nhà máy chế biến sắn Hòa Bình) bị đình chỉ hoạt động trong thời hạn 12 tháng. Đó có lẽ là mấu chốt, nguyên nhân của những câu hỏi mà người dân hai tỉnh đã và đang đặt ra, được giải đáp. Vậy điều quan trọng nhất là nhà máy đã và đang làm gì để chia sẻ nỗi lo lắng của người dân. Nhóm phóng viên đã quay trở lại khu vực Nhà máy chế biến sắn, Nhà máy đường để ghi nhận thực tế. Đến Công ty TNHH Tân Hiếu Hưng (Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hòa Bình) sau 2 tháng ngừng sản xuất vì hết vụ. Nhìn toàn cảnh nhà máy đang tập trung sửa chữa và lắp đặt các máy móc thiết bị chuẩn bị cho mùa vụ tới, theo quan sát của phóng viên, nhà máy có 5 hồ chưa nước thải, tuy nhiên có 2 hồ chứa được lót bạt đáy theo đúng quy định và có phủ kín để sản xuất bioga.
Tiếp chúng tôi ông Trần Sỹ Trọng, Giám đốc nhà máy cho biết “Vừa qua nhà máy cũng chấp hành một quyết định xử phạt hành chính về bảo vệ môi trường và tạm thời đình chỉ hoạt động 12 tháng, đó là điều rất buồn đối với nhà máy. Tuy nhiên, trọng tâm của lãnh đạo nhà máy là phải làm sao để khắc phục những gì còn tồn tại về môi trường được Đoàn thanh tra của Tổng cục chỉ ra, để làm sao đảm bảo đúng tiêu chuẩn, sau đó sẽ mời các cơ quam chuyên môn đến để kiểm tra và tiến hành cấp phép cho Công ty hoạt động trở lại để đảm bảo thu mua sắn cho bà con là điều tôi lo nhất”. Hiện tại nhà máy đang gấp rút hoàn thiện theo đúng tiêu chí 3 hồ chứa nước thải sẽ được lót bạt đáy và phủ kín để làm bioga, đồng thời hoàn thiện dây chuyền sấy bã theo đúng tiêu chuẩn để đảm bảo môi trường. Nhìn thấy sự hăng say của công nhân nhà máy đang gấp rút thi công các hạng mục để đảm bảo hoàn thiện sớm nhất khiến chúng tôi cũng thấy vui mừng hơn vì những gì bà con nông dân mong muốn đang được lãnh đạo nhà máy khắc phục để giảm đi nỗi lo của người dân khi chính họ đang lo không biết sẽ bán sắn cho ai vào mùa vụ tới.
Qua bài viết này, chúng tôi đề nghị các cơ quan chuyên môn, đặc biệt là Tổng cục Môi trường, Bộ Tài Nguyên và Môi Trường; Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình, Sở Tài nguyên và Môi trường hãy lắng nghe ý kiến của người dân và ghi nhận những gì doanh nghiệp đã và đang làm để tìm ra hướng đi tốt nhất, để những người dân trồng sắn được hưởng lợi ích, đem đến cho người dân nguồn thu nhập, cải thiện đời sống, đó là những điều mong muốn của tất cả chúng ta.
Đình Thơm