Theo đó, Điều 34 Luật Giáo dục đại học có nêu: “Cơ sở giáo dục đại học tự chủ xác định chỉ tiêu tuyển sinh, chịu trách nhiệm công bố công khai chỉ tiêu tuyển sinh, chất lượng đào tạo và các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục đại học” và “Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh và ban hành quy chế tuyển sinh”.
Xuất phát từ những căn cứ này, từ năm 2014 các trường đại học, cao đẳng sẽ được tự chủ trong tuyển sinh. Đây không còn là việc xin tuyển sinh riêng nữa mà các trường có nhiệm vụ thực hiện đúng như luật đã quy định.
Như vậy, các trường đại học, cao đẳng sẽ được tự chủ tuyển sinh riêng từ năm 2014. Theo đó, sẽ có 5 yêu cầu đối với các trường lựa chọn phương thức tuyển sinh riêng. Cụ thể:
Thứ nhất các trường không để phát sinh hiện tượng các tổ chức và cá nhân là cán bộ, giáo viên của nhà trường tổ chức luyện thi.
Thứ hai, các trường tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho thí sinh, không để phát sinh tiêu cực, đảm bảo công bằng, công khai, minh bạch.
Thứ ba, thực hiện chế độ thôn tin kịp thời và báo cáo kết quả sau khi kết thúc kỳ thi tuyển sinh riêng theo quy định.
Thứ tư, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tốt công tác kiểm tra, giám sát, đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc.
Thứ năm, công bố rộng rãi phương thức tuyển sinh của nhà trường để thí sinh, phụ huynh và xã hội giám sát.
Thứ trưởng Bùi Văn Ga cũng cho biết, trong đề án tuyển sinh riêng của các trường cần đảm bảo các nội dung như: Mục đích, nguyên tắc lựa chọn phương án này. Với phương thức tuyển sinh này, các trường có thể lựa chọn và quyết định phương thức tuyển sinh theo quy định của Luật giáo dục đại học: Có thể thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp cả hai.
Các trường có nhu cầu tuyển sinh riêng cần làm rõ các tiêu chí như: Xác định môn thi, hình thức thi, thời gian làm bài đối với mỗi môn thi, lượng giáo viên ra đề thi với từng môn thi, lượng giáo viên chấm thi, lượng giáo viên coi thi, điều kiện đảm bảo chất lượng nguồn tuyển, và các trường phải có thanh tra, giám sát sau kỳ thi.
Các trường lựa chọn phương thức xét tuyển cần: Nói rõ môn xét tuyển, hình thức xét tuyển, nguyên tắc xét tuyển, căn cứ xét tuyển và độ tin cậy ra sao, tính khách quan, điều kiện đảm bảo chất lượng nguồn tuyển và thanh kiểm tra hậu thi.
Với các trường kết hợp cả hai phương thức thi và xét tuyển cần có: Điều kiện đảm bảo chất lượng nguồn tuyển, quy định rõ mức tối thiểu để đảm bảo chất lượng. Thứ trưởng Ga cũng nhấn mạnh, ngoài ba phương thức tuyển theo quy định thì các trường có thể bổ sung thêm các hình thức kiểm tra thông qua phỏng vấn, viết luạn, thực hành, kiểm tra năng khiếu…
Với hình thức kiểm tra bổ sung này các trường cần làm rõ: tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc, nội dung, cách thức, các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất…để đảm bảo tính khả thi của phương án.
Thứ trưởng Bùi Văn Ga đặc biệt lưu ý, với mỗi trường chỉ quyết định được một trong ba phương án trên, hoặc là thực hiện tuyển sinh riêng theo quy định của Luật giáo dục đại học và được Bộ GD&ĐT xác nhận là đáp ứng các yêu cầu quy định, hoặc là tham gia thi ba chung do Bộ tổ chức, hoặc thỏa thuận với trường có đề án tuyển sinh phù hợp đã được Bộ GD&ĐT xác nhận để tổ chức thi tuyển sinh theo đề án của trường đó.
Đặc biêt, các trường tổ chức tuyển sinh riêng không sử dụng kết quả thi của kỳ thi ba chung. Các trường chỉ tổ chức tuyển sinh riêng tối đa 2 lần/năm vào thời gian do Bộ quy định.
Kết quả thi của thí sinh chỉ có giá trị xét tuyển vào các trường tổ chức thi tuyển sinh theo cùng đề án, không có giá trị xét tuyển sang trường khác. Các trường cũng có thể tổ chức tuyển sinh riêng từng phần cho một số khoa, ngành, những khoa, ngành tuyển sinh riêng thì không sử dụng kết quả của kỳ thi ba chung.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga nói thêm, Dự thảo đề án tuyển sinh riêng này cần phải lấy ý kiến rộng rãi của cán bộ, giảng viên, sinh viên trong trường. Các trường dự kiến tuyển sinh riêng trong năm 2014 phải gửi đề án cho Bộ GD&ĐT trước ngày 10/2/2014.
Các tiêu chí cần đạt được của đề án tuyển sinh riêng
- Phù hợp với quy định của Luật giáo dục đại học và mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
- Đảm bảo nguồn lực tổ chức thực hiện tuyển sinh riêng.
- Tiêu chí đảm bảo nguồn tuyển rõ ràng.
- Không gây áp lực cho xã hội và tốn kém cho thí sinh, được dư luận đồng tình ủng hộ.
- Các giải pháp chống tiêu cực khả thi.