NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA SỮA, PHƯỜNG CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP

Nguyễn Ngọc Giàu^*

HVCH Trường Đại học Đồng Tháp

Nguyễn Thuận Quý

Trần Thị Lụa

Trường Đại học Đồng Tháp

Tóm tắt:

Bài viết phân tích thực trạng chất lượng dịch vụ giáo dục tại Trường Mầm non Hoa Sữa. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao sự hài lòng của phụ huynh và tạo dựng môi trường giáo dục tốt nhất cho trẻ, góp phần phát triển bền vững Trường Mầm non Hoa Sữa và ngành giáo dục mầm non ở tỉnh Đồng Tháp.

Từ khóa: chất lượng dịch vụ giáo dục, giáo dục mầm non, Trường Mầm non Hoa Sữa.

1. Đặt vấn đề

Trong xã hội hiện đại, tri thức trở thành hành trang quan trọng để mỗi cá nhân vững bước vào đời. Hành trang này cần được giáo dục và tích lũy ngay từ giai đoạn hình thành và phát triển của não bộ. Giáo dục mầm non, với vai trò là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đóng vai trò nền tảng cho toàn bộ ngành giáo dục. Chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ tại các trường mầm non có ảnh hưởng sâu sắc đến hiệu quả giáo dục ở các cấp học sau.

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ. Đây cũng là cấp học luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các bậc cha mẹ và của toàn xã hội. Đặc biệt, với sự phát triển của nền kinh tế hiện nay thì chất lượng dịch vụ giáo dục đang trở thành vấn đề được phụ huynh đặc biệt quan tâm. Nhu cầu tìm kiếm các trường học chất lượng cao đang ngày càng tăng. Giáo dục đã trở thành một ngành dịch vụ đặc biệt và môi trường giáo dục tốt là nền tảng quan trọng để tạo ra một thế hệ tương lai có nhân cách tốt, trách nhiệm cao và khả năng hội nhập mạnh mẽ.

Trường Mầm non Hoa Sữa (Phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) được thành lập năm 2004, cung cấp dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ 24 - 72 tháng. Hiện trường có 10 phòng học và 6 phòng chức năng, được trang bị cơ bản phục vụ hoạt động giáo dục bán trú. Trong những năm gần đây, nhà trường đã từng bước nâng cấp cơ sở vật chất và triển khai một số mô hình chăm sóc - giáo dục nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ. Từ những ngày đầu chỉ có 4 phòng học xuống cấp, đến nay trường đã được xây dựng khang trang, đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhằm cải thiện chất lượng giáo dục của nhà trường, tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu mang tính hệ thống và khoa học nào được thực hiện để đánh giá và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng một cách toàn diện, các biện pháp hiện hành chủ yếu vẫn dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, thiếu cơ sở lý luận vững chắc. Vì vậy, nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục tại Trường Mầm non Hoa Sữa là thực sự cần thiết.

2. Nội dung

Trường Mầm non Hoa Sữa hiện đang cung cấp dịch vụ giáo dục cho trẻ trong độ tuổi từ 24 đến 72 tháng và hướng tới việc mở rộng cũng như cải thiện các hoạt động bán trú, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục theo chương trình mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhìn chung, Trường Mầm non Hoa Sữa đã tạo dựng được một nền tảng vững chắc thông qua đầu tư vào cơ sở vật chất cùng các chương trình chăm sóc và giáo dục bài bản. Tuy vậy, nếu muốn đạt tới tiêu chí "dịch vụ giáo dục chất lượng cao", trường cần tiếp tục cải thiện ở nhiều khía cạnh khác nhau. Ngoài ra, nhà trường cũng đối mặt với áp lực từ kỳ vọng cao của phụ huynh tại khu vực Cao Lãnh. Điều này đòi hỏi sự cải tiến không ngừng để đáp ứng các yêu cầu ngày một khắt khe hơn. Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá chi tiết hơn về chất lượng dịch vụ mà Hoa Sữa đang cung cấp sẽ là bước đi thiết thực, giúp tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của phụ huynh và trẻ, trong bối cảnh ngành giáo dục ngày càng cạnh tranh khốc liệt.

2.1. Về chất lương dịch vụ giáo dục của Trường Mầm non Hoa Sữa

Theo báo cáo tổng kết năm học 2022-2023, 2023 – 2024 và báo cáo tổng kết năm học 2024-2025 của Trường Mầm non Hoa Sữa ghi nhận nhiều dấu hiệu tích cực trong hầu hết các chỉ tiêu cơ bản. Cụ thể, tổng số trẻ theo học tăng từ 155 lên 200 trẻ, tương đương tăng khoảng 29 % (2 năm) điều này không chỉ phản ánh khả năng thu hút và giữ chân phụ huynh mà còn cho thấy cơ sở có khả năng mở rộng quy mô phục vụ. Số trẻ tham gia ăn bán trú, được kiểm tra sức khỏe định kỳ và theo dõi biểu đồ tăng trưởng đều tăng tương ứng, điều này cho thấy nhà trường không chỉ chú trọng giáo dục mà còn chăm lo toàn diện về dịch vụ nuôi dưỡng chăm sóc sức khỏe.

Về khía cạnh phát triển sức khỏe và giáo dục: số trẻ có cân nặng bình thường và chiều cao bình thường đều tăng tốt (cân nặng: từ 126 lên 164 trẻ; chiều cao: từ 152 lên 194 trẻ) đây là biểu hiện cụ thể cho thấy nỗ lực nâng cao điều kiện chăm sóc, dinh dưỡng và môi trường học tại trường bắt đầu cho kết quả. Tuy nhiên, số trẻ thừa cân béo phì lại tăng từ 20 lên 26 trẻ cho thấy mặc dù có tiến bộ, nhưng áp lực về cân nặng chưa được kiểm soát tối ưu và là dấu hiệu cần được chú trọng hơn. Hơn nữa, số trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi tăng nhẹ từ 3 lên 5 trẻ, mặc dù số lượng nhỏ nhưng xu hướng này cần được cảnh báo và xem xét trong chiến lược nâng cao chất lượng dài hạn.

Về điều kiện vật chất và thiết bị: tổng số phòng học tăng từ 7 lên 10, thiết bị, đồ dùng, đồ chơi tối thiểu cũng tăng từ 7 bộ lên 10 bộ, thiết bị điện tử‑tin học từ 14 lên 20 chiếc. Đây rõ ràng là đầu tư đáng kể về cơ sở vật chất và công nghệ hỗ trợ giảng dạy, một trong những yếu tố cấu thành “hữu hình” của chất lượng dịch vụ giáo dục. Việc thiết bị theo chuẩn, không thiếu bộ nào (số bộ thiếu luôn bằng 0) là điểm mạnh nổi bật.

Về khía cạnh quản lý và vận hành, áp lực về biên chế và nguồn lực mà trường từng đối mặt vẫn khả năng tác động đến khả năng cá nhân hóa dịch vụ - trong bối cảnh số trẻ tăng, việc đảm bảo mỗi trẻ được quan tâm và chăm sóc theo nhu cầu riêng vẫn là thách thức. Trong bối cảnh này, việc sử dụng mô hình như IPA – Importance - Performance Analysis để xác định nhóm tiêu chí “quan trọng nhưng hiệu suất thấp” sẽ giúp trường hướng đầu tư và cải thiện hiệu quả hơn.

2.2. Đánh giá chất lượng dịch vụ giáo dục tại Trường Mầm non Hoa Sữa

Nghiên cứu sử dụng thang đo likert 5 mức độ để đánh giá các tiêu chí đo lường chất lượng dịch vụ giáo dục tại Trường Mầm non Hoa Sữa.

Dựa trên dữ liệu trình bày tại Bảng 1, có thể nhận định rằng mức độ chênh lệch giữa kỳ vọng (I - Importance) và mức độ thực hiện (P - Performance) trong nhóm tiêu chí “Kết quả giáo dục” của Trường Mầm non Hoa Sữa là không đáng kể, với các giá trị dao động trong khoảng từ -0.07 đến +0.04 điểm. Tất cả các giá trị kiểm định đều có mức ý nghĩa thống kê p > 0.05, cho thấy không tồn tại sự khác biệt có ý nghĩa giữa kỳ vọng và nhận định thực tế của phụ huynh đối với các kết quả giáo dục của nhà trường. Nhìn chung, điều này phản ánh mức độ hài lòng tương đối cao và ổn định của phụ huynh, đồng thời khẳng định hiệu quả triển khai chương trình giáo dục hiện hành.

Cụ thể, tiêu chí KQ3 (“Trẻ có sự tiến bộ trong nhận thức và ngôn ngữ”) ghi nhận chênh lệch dương +0.04 điểm, thể hiện sự đánh giá tích cực từ phía phụ huynh đối với hiệu quả của chương trình giáo dục trong việc phát triển năng lực nhận thức và ngôn ngữ của trẻ. Đây là một chỉ báo tích cực, đặc biệt trong bối cảnh các năng lực này đóng vai trò nền tảng cho quá trình học tập lâu dài.

Hai tiêu chí KQ1 (“Phát triển thẩm mỹ”) và KQ2 (“Phát triển thể chất”) có chênh lệch ở mức gần như bằng 0 (từ -0.01 đến -0.05 điểm), phản ánh mức độ hài lòng ổn định, đồng thời cho thấy mức thực hiện của nhà trường tiệm cận khá sát với kỳ vọng của phụ huynh trong các lĩnh vực phát triển toàn diện này.

Tiêu chí KQ4 (“Trẻ tiến bộ về khả năng hòa nhập”) có chênh lệch âm lớn nhất trong nhóm (-0.07 điểm), tuy không có ý nghĩa thống kê nhưng vẫn cho thấy phụ huynh kỳ vọng cao hơn về sự phát triển kỹ năng xã hội và khả năng tương tác của trẻ trong môi trường học tập tập thể. Đây là một khía cạnh quan trọng trong giáo dục mầm non hiện đại, khi mà các kỹ năng mềm và khả năng hòa nhập xã hội ngày càng được chú trọng trong việc chuẩn bị cho trẻ bước vào giai đoạn học tập chính thức.

Cuối cùng, tiêu chí KQ5 (“Trẻ có hứng thú với việc học và tham gia các hoạt động”) ghi nhận chênh lệch âm nhẹ (-0.04 điểm), phản ánh sự ghi nhận tích cực từ phụ huynh đối với mức độ chủ động, tích cực của trẻ trong các hoạt động học tập. Tuy vậy, mức chênh lệch này cũng gợi mở một nhu cầu tiềm ẩn về việc đa dạng hóa nội dung và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục, đặc biệt là những hoạt động mang tính sáng tạo, trải nghiệm và khám phá, nhằm tiếp tục nuôi dưỡng hứng thú học tập của trẻ

Bảng 1. Kết quả kiểm định sự khác biệt mức độ quan trọng và mức độ thực hiện tiêu chí “Kết quả giáo dục”

Nguồn: Số liệu điều tra khảo sát của nhóm tác giả, 2025.

Nhìn tổng thể, kết quả kiểm định T-test khẳng định sự phù hợp giữa kỳ vọng và thực tế thực hiện trong nhóm “Kết quả giáo dục”, cho thấy nhà trường đã đạt được sự đồng thuận tương đối cao từ phía phụ huynh. Điều này minh chứng cho chất lượng của chương trình giáo dục, phương pháp giảng dạy và năng lực đội ngũ giáo viên đang được phụ huynh ghi nhận tích cực.

Nhìn chung, kết quả khảo sát và phân tích cho thấy Trường Mầm non Hoa Sữa đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong việc cung cấp dịch vụ giáo dục chất lượng. Đội ngũ giáo viên và nhân viên là một trong những điểm mạnh nổi bật, được phụ huynh ghi nhận về năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và thái độ đồng cảm. Điều này thể hiện rõ ở các tiêu chí “giáo viên thể hiện sự quan tâm và thấu hiểu cảm xúc của trẻ” (ĐC3) và “trẻ luôn được đối xử ân cần, công bằng” (ĐC5) những yếu tố then chốt giúp gia tăng sự hài lòng và niềm tin (Kotler & Keller, 2016).

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song từ góc nhìn mô hình SERVQUAL, những hạn chế này chủ yếu tập trung ở hai thành phần “Khả năng đáp ứng” và “Đồng cảm”. Cụ thể: Một bộ phận phụ huynh phản ánh thời gian phản hồi và xử lý yêu cầu còn chậm, cho thấy cần cải thiện quy trình giao tiếp và chăm sóc phụ huynh. Một số trường hợp sự quan tâm cá nhân đến từng trẻ chưa đồng đều, có thể do tỷ lệ giáo viên/trẻ chưa tối ưu, gây áp lực công việc và ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc. Công tác truyền thông nội bộ và kênh tương tác trực tuyến chưa phát huy hiệu quả, khiến thông tin giữa nhà trường - phụ huynh đôi khi thiếu kịp thời và đồng bộ.

Như vậy, khoảng cách giữa “kỳ vọng” và “thực hiện” không chỉ thể hiện ở con số thống kê mà còn là biểu hiện của sự mất cân bằng tạm thời giữa nguồn lực - quy trình - kỳ vọng xã hội. Đây chính là điểm cần ưu tiên khắc phục trong giai đoạn tới, nhằm tiến tới cung ứng dịch vụ giáo dục chất lượng toàn diện và bền vững hơn.

2.3. Một số giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục tại Trường Mầm non Hoa Sữa

Một là, tăng cường năng lực truyền thông và xây dựng thương hiệu giáo dục

Trường cần xây dựng kế hoạch truyền thông chiến lược dài hạn, chú trọng quảng bá triết lý giáo dục, giá trị cốt lõi và những thành tích nổi bật của trường qua các nền tảng số như Zalo, website, hoặc video giới thiệu. Thực hiện tổ chức các hoạt động cộng đồng và sự kiện mở như Ngày Gia đình Việt Nam, Lễ hội Noel, Halloween, hội thảo dành cho phụ huynh hoặc chương trình trải nghiệm cho các bé chưa đi học. Đây là cơ hội để mở rộng phạm vi tiếp cận và lan tỏa hình ảnh trường học một cách tích cực. Đồng thời, hướng đến hợp tác với các kênh báo chí, chuyên gia giáo dục, và trường Đại học Đồng Tháp nhằm khẳng định vị thế của nhà trường trong mạng lưới giáo dục địa phương. Bên cạnh đó, tăng cường truyền thông nội bộ để tạo sự thống nhất thông điệp giữa cán bộ, giáo viên và phụ huynh. Điều này nhằm xây dựng hình ảnh nhất quán và chuyên nghiệp hơn.

Hai là, ứng dụng công nghệ số để nâng cao quy trình đăng ký và giao tiếp với phụ huynh 

 Trường cần triển khai một nền tảng đăng ký nhập học trực tuyến, tích hợp dữ liệu dân cư quốc gia nhằm rút ngắn thời gian xử lý và loại bỏ các thủ tục không cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho phụ huynh.  Tối ưu hóa hệ thống thông báo và phản hồi thông tin qua các phương tiện hiện đại như ứng dụng di động, hay phần mềm quản lý học sinh (ví dụ: SMS hoặc MISA Kids); giải pháp này nhằm đảm bảo phụ huynh có thể tiếp cận thông tin kịp thời, đồng thời hỗ trợ nhà trường xử lý và phản hồi các ý kiến, thắc mắc hay khiếu nại một cách nhanh chóng và hiệu quả. Thành lập bộ phận hỗ trợ phụ huynh chuyên biệt, hoạt động theo mô hình "một cửa", có thể bố trí tại văn phòng trường học hoặc dưới hình thức trực tuyến. Bộ phận này đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện trải nghiệm của phụ huynh trong toàn bộ quá trình tương tác với nhà trường. 

Ba là, phát triển chương trình giáo dục cảm xúc - xã hội và hỗ trợ hòa nhập

Tích hợp các chương trình giáo dục cảm xúc - xã hội vào hoạt động hằng ngày. Trọng tâm là nâng cao năng lực tự điều chỉnh, nhận diện cảm xúc, kỹ năng giải quyết xung đột và làm việc nhóm.  Triển khai các buổi can thiệp sớm cùng dịch vụ tư vấn tâm lý học đường với sự đồng hành từ chuyên gia tâm lý. Mục đích là hỗ trợ trẻ có khó khăn về hòa nhập, gặp vấn đề nhẹ về hành vi hoặc thách thức trong thích nghi. Đẩy mạnh sự hợp tác giữa giáo viên và phụ huynh thông qua việc xây dựng sổ tay “Hành trình phát triển của trẻ”. Công cụ này giúp theo dõi tiến trình, đồng thời tạo không gian trao đổi thông tin liên tục giữa hai bên. 

Bốn là, cải tạo không gian học đường và nâng cấp diện mạo nhà trường

Đầu tư cải tạo cảnh quan khu vực mặt tiền của nhà trường, chú trọng bổ sung các yếu tố như cây xanh, khu vực đón trẻ thân thiện, bảng hiệu trường học nổi bật. Thiết kế cần đảm bảo tính thẩm mỹ cao, đồng thời dễ nhận diện từ xa nhằm tăng cường thiện cảm ban đầu.  Thiết kế lại sân chơi ngoài trời với ưu tiên sử dụng vật liệu an toàn, màu sắc rực rỡ và tươi sáng. Các khu vực chức năng cần được tích hợp hài hòa, bao gồm không gian vận động và khu vực khám phá thiên nhiên nhằm kích thích sự sáng tạo và tương tác của trẻ em.  Đồng thời, ứng dụng mô hình “trường học mở”, nơi không gian học được kết nối chặt chẽ với các yếu tố thiên nhiên và nghệ thuật. Việc này không chỉ mang lại môi trường học tập đầy cảm hứng mà còn phản ánh triết lý giáo dục hiện đại của nhà trường. 

Năm là, thiết lập một hệ thống theo dõi định kỳ kỳ vọng của phụ huynh thông qua công nghệ nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ

Nhà trường sẽ xây dựng hệ thống khảo sát trực tuyến định kỳ, thực hiện từ 3 đến 6 tháng mỗi lần. Phương pháp sử dụng có thể dựa trên các mô hình như IPA (Importance-Performance Analysis) hoặc SERVQUAL để thu thập đánh giá của phụ huynh về chất lượng dịch vụ, mức độ hài lòng cũng như các đề xuất cải tiến.

3. Kết luận

Dựa trên việc áp dụng các mô hình lý thuyết phù hợp như SERVQUAL và phân tích tầm quan trọng - mức độ thực hiện (IPA), kết hợp phương pháp khảo sát định lượng với mẫu gồm 196 phụ huynh có con em đang theo học tại Trường Mầm non Hoa Sữa, nghiên cứu chỉ ra rằng Trường Mầm non Hoa Sữa đã đạt được mức độ hài lòng cao từ phụ huynh ở các tiêu chí liên quan đến cơ sở vật chất, kỹ năng chuyên môn của đội ngũ giáo viên và kết quả giáo dục, nhất là trong các khía cạnh như thái độ tận tâm, môi trường học tập an toàn và sự tiến bộ đáng kể của trẻ. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một khoảng cách ở những tiêu chí thuộc nhóm “khả năng đáp ứng”, “sự đồng cảm” và “chất lượng giáo dục cảm xúc - xã hội”, đặc biệt là ở các mục tiêu liên quan đến phản hồi thông tin, xử lý thủ tục hành chính và hỗ trợ trẻ hòa nhập.

Để triển khai hiệu quả các giải pháp trên cần có sự hỗ trợ và định hướng từ các cấp quản lý giáo dục cũng như sự phối hợp của các tổ chức liên quan, từ đó xây dựng mô hình quản trị chất lượng dịch vụ giáo dục mầm non mang tính ứng dụng cao hơn./.

Tài liệu tham khảo

[1] Alotaibi, A. S. (2022), Parents’ satisfaction with early childhood education services: A SERVQUAL model application in Saudi Arabia, Early Child Development and Care, 192(12), 1901–1914.

[2] Kotler, P., & Keller, K. L. (2016), Marketing Management (15th ed.), Pearson Education.

[3] Nguyễn Bão Trung (2024), Nghiên cứu sự hài lòng của phụ huynh đối với dịch vụ đào tạo bậc tiểu học tại các trường tiểu học tư thục ở Thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Trà Vinh, 14 (Số chuyên đề), 1-12.

[4] Nguyễn Quốc Nghi. (2015), Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của phụ huynh đối với dịch vụ giữ trẻ tại các trường mầm non tư thục ở Thành phố Cần Thơ, Tạp chí Giáo dục & Xã hội, 54(115), 39-43.

[5] Phạm Quang Tiệp (2017), Đổi mới đánh giá chất lượng cơ sở giáo dục mầm non, Tạp chí Khoa học Giáo dục, (142), 29-33.