Siết kiểm tra bếp ăn trường học, ngăn “cắt xén” suất ăn của học sinh

Kiểm tra công tác nguồn gốc thực phẩm và công khai khẩu phần ăn

Thời gian qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, Thủ tướng đánh giá tình trạng vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, nguy cơ ngộ độc tại bếp ăn tập thể, căng-tin trường học vẫn còn tiềm ẩn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý của trẻ em, học sinh, sinh viên và chất lượng hoạt động giáo dục.

Để khẩn trương chấn chỉnh tình trạng trên, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên, Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tổng rà soát, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, trong đó tập trung vào hành vi thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý an toàn thực phẩm gây hậu quả nghiêm trọng; các hành vi gian dối, “cắt xén” khẩu phần, suất ăn học đường.

Lực lượng công an được yêu cầu phối hợp với các cơ quan chức năng chủ động phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các vụ việc vi phạm; lựa chọn xử lý một số vụ việc mang tính cảnh tỉnh, răn đe. Đồng thời, tiếp tục tập trung điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc về an toàn thực phẩm và những vụ việc liên quan thuộc diện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Công tác bảo quản lưu mẫu thực phẩm tại Trường tiểu học Hà Thạch Phú Thọ 

Cùng với đó, lực lượng công an cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm thông qua hệ thống đường dây nóng, Zalo OA an ninh và ứng dụng VNeID.

Tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước

Trong quý III/2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế rà soát, hoàn thiện các quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với cơ sở giáo dục; nhất là quy định về bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các hoạt động, dịch vụ cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục, tổ chức và hoạt động của nhà ăn, bếp ăn tập thể, căng-tin có cung cấp dịch vụ ăn uống trong cơ sở giáo dục.

Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung chế tài xử lý vi phạm đối với người đứng đầu cơ quan quản lý y tế địa phương, người đứng đầu cơ sở giáo dục thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định, để xảy ra ngộ độc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý.

Thủ tướng yêu cầu tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể, căng-tin trường học và các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho cơ sở giáo dục. Kiên quyết đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm theo quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao ban hành quy định về điều kiện, quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục, trong đó tăng cường trách nhiệm, chỉ đạo trực tiếp của UBND các cấp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ chất lượng, nguồn gốc nông sản, thực phẩm cung cấp cho cơ sở giáo dục; phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ thực phẩm an toàn cho trường học, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường và các đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, chủ động ngăn chặn, xử lý nghiêm thực phẩm giả, thực phẩm nhập lậu, thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Tăng cường kiểm tra, giám sát tại Tuyên Quang

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Tuyên Quang cần tiếp tục xác định công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và có trọng tâm, trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra và giám sát tại các bếp ăn tập thể, nhà ăn, căng-tin trường học và các cơ sở cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn cho học sinh.

 Thực phẩm được ưu tiên lấy từ địa phương 

Các cơ quan chức năng của tỉnh cần chủ động rà soát, lập danh sách và phân loại các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học; đánh giá đầy đủ về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực, quy trình chế biến, bảo quản và vận chuyển thực phẩm.

Công tác kiểm tra cần chuyển mạnh từ kiểm tra hành chính sang kiểm tra thực chất, kiểm tra theo nguy cơ, kết hợp giữa kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất. Nội dung kiểm tra phải bao quát toàn bộ quy trình từ nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu, hóa đơn chứng từ, điều kiện vận chuyển, tiếp nhận thực phẩm đến sơ chế, chế biến, bảo quản, chia suất ăn và lưu mẫu thức ăn.

Đặc biệt, cần tăng cường kiểm tra đột xuất vào thời điểm nhập thực phẩm, chế biến và chia suất ăn cho học sinh nhằm kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm mà kiểm tra theo lịch cố định khó phát hiện.

Tuyên Quang cũng cần tăng cường phối hợp giữa ngành y tế, giáo dục, công an, nông nghiệp, công thương, quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong kiểm tra, giám sát. Khi phát hiện thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cần kịp thời truy xuất nguồn gốc, xác minh và xử lý dứt điểm.

Đối với các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn không bảo đảm an toàn, vi phạm nhiều lần hoặc có hành vi gian dối, cần kiên quyết xử lý theo quy định, đồng thời dừng hợp đồng cung cấp thực phẩm, nguyên liệu hoặc suất ăn cho các cơ sở giáo dục khi không đáp ứng yêu cầu.

Tăng cường kiểm tra, giám sát tại Phú Thọ

Cùng với Tuyên Quang, tỉnh Phú Thọ cần tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục, nhất là các trường có tổ chức ăn bán trú, nội trú và các cơ sở có số lượng lớn học sinh sử dụng suất ăn tập trung.

Các cơ quan chức năng của tỉnh cần rà soát toàn bộ bếp ăn tập thể, nhà ăn, căng-tin và các cơ sở cung cấp thực phẩm cho trường học; phân loại theo mức độ nguy cơ để xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp. Những cơ sở cung cấp số lượng lớn suất ăn, cung cấp thực phẩm cho nhiều trường hoặc có dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm cần được đưa vào diện kiểm tra, giám sát thường xuyên.

Công tác kiểm tra tại Phú Thọ cần được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm và kết hợp kiểm tra đột xuất. Không chỉ kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, đoàn kiểm tra cần kiểm tra trực tiếp chất lượng nguyên liệu, điều kiện bảo quản, khu vực chế biến, quy trình chế biến, chia suất ăn và việc lưu mẫu thức ăn.

Bữa ăn của học sinh bán trú của trường phổ thông dân tộc bán trú tại Tuyên Quang 

Đặc biệt, cần kiểm tra việc thực hiện đúng thực đơn, định lượng và chất lượng suất ăn thực tế của học sinh. Kiên quyết ngăn chặn hành vi “cắt xén” khẩu phần, giảm định lượng, thay đổi nguyên liệu không đúng hợp đồng hoặc sử dụng thực phẩm không bảo đảm chất lượng.

Đối với các cơ sở vi phạm, cần xử lý nghiêm theo quy định; đồng thời xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan, nhất là người đứng đầu cơ sở giáo dục và những cá nhân được giao nhiệm vụ quản lý bếp ăn, bán trú.

Phú Thọ cũng cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng y tế, giáo dục, công an, nông nghiệp, công thương, quản lý thị trường và chính quyền cơ sở trong kiểm tra, kiểm soát nguồn thực phẩm. Khi phát hiện thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng hoặc có dấu hiệu vi phạm, phải kịp thời truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm, không để thực phẩm không bảo đảm an toàn tiếp tục đưa vào trường học.

Kiểm soát chặt chẽ khẩu phần và chất lượng bữa ăn học đường

Một trong những yêu cầu quan trọng là kiểm soát chặt chẽ từ nguồn cung ứng đến từng suất ăn của học sinh. Các cơ sở giáo dục phải thực hiện đúng thực đơn, định lượng và chất lượng suất ăn đã cam kết với phụ huynh.

Việc mua nguyên liệu, tiếp nhận thực phẩm, chế biến, chia suất ăn cần được ghi chép, kiểm soát đầy đủ. Những trường hợp có dấu hiệu gian dối, “cắt xén” khẩu phần, thay đổi nguyên liệu hoặc giảm chất lượng suất ăn phải được xác minh và xử lý nghiêm.

Các cơ sở giáo dục cần thực hiện minh bạch, công khai thông tin về đơn vị cung cấp suất ăn, nguồn nguyên liệu, thực đơn, hóa đơn nhập hàng và hình ảnh bữa ăn thực tế của học sinh theo điều kiện cụ thể. Đây là cơ sở để phụ huynh tham gia giám sát, đồng thời tạo áp lực để các đơn vị cung cấp thực phẩm nâng cao trách nhiệm.

Ban đại diện cha mẹ học sinh cần được tạo điều kiện tham gia giám sát nguồn thực phẩm, quá trình tiếp nhận, chế biến và chia suất ăn; phối hợp với nhà trường kiểm chứng, đánh giá chất lượng bữa ăn và phản ánh kịp thời những bất thường.

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu

Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học chỉ đạt hiệu quả khi trách nhiệm được phân công rõ ràng và gắn với người đứng đầu. Hiệu trưởng, người phụ trách bếp ăn và các tổ chức, cá nhân có liên quan phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong kiểm soát nguồn thực phẩm, lựa chọn đơn vị cung cấp, giám sát quá trình chế biến và tổ chức bữa ăn cho học sinh.

Đối với Tuyên Quang và Phú Thọ, cần tiếp tục nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp trong quản lý an toàn thực phẩm tại trường học; tăng cường kiểm tra trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp thực phẩm.

Nếu để xảy ra vi phạm do buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát hoặc không thực hiện đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm thì phải xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định.

Chủ động phòng ngừa, ứng dụng công nghệ trong giám sát

Bên cạnh công tác thanh tra, kiểm tra, cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm cho cán bộ quản lý trường học, nhân viên cấp dưỡng, người trực tiếp chế biến và các đơn vị cung cấp thực phẩm.

Các trường cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát; sử dụng các kênh phù hợp để công khai thông tin, tiếp nhận phản ánh của phụ huynh và xử lý kịp thời các dấu hiệu bất thường liên quan đến chất lượng thực phẩm, suất ăn.

Các đoàn kiểm tra về an toàn thực phẩm của tỉnh Phú Thọ thường xuyên kiểm tra các cở sở giáo dục 

Các địa phương cần xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh nhanh chóng, bảo đảm mọi thông tin về nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong trường học đều được xác minh, xử lý kịp thời.

Tăng cường quản lý, kiểm tra và giám sát an toàn thực phẩm tại Tuyên Quang và Phú Thọ không chỉ nhằm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm mà còn góp phần bảo đảm quyền lợi, sức khỏe và sự phát triển toàn diện của học sinh. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng kiểm soát nguồn thực phẩm, kiểm tra đột xuất, giám sát chất lượng và định lượng suất ăn, xử lý nghiêm hành vi “cắt xén” khẩu phần, đồng thời làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra vi phạm.

Qua đó, từng bước xây dựng cơ chế quản lý chủ động phòng ngừa – kiểm tra thường xuyên – giám sát nhiều tầng – xử lý nghiêm vi phạm, tạo môi trường học đường an toàn, minh bạch và lành mạnh, góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ em, học sinh trên địa bàn Tuyên Quang và Phú Thọ.

Đình Thơm