Lễ hội Lam Kinh năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 1-3/10 tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa), với nhiều nghi lễ truyền thống, hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc. Trong khuôn khổ sự kiện, Liên hoan Văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao cũng được tổ chức, góp phần quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc trong tỉnh.
Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh - nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa gắn với Anh hùng dân tộc Lê Lợi và vương triều Hậu Lê.
Theo kế hoạch của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 được tổ chức quy mô cấp tỉnh, nhằm kỷ niệm 608 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 598 năm vua Lê Thái Tổ đăng quang và 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 1-3/10/2026 (tức ngày 21-23/8 năm Bính Ngọ). Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 7 giờ 30 phút ngày 2/10 tại sân Rồng, Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Trước lễ khai mạc sẽ diễn ra nghi thức rước kiệu vua Lê Thái Tổ và kiệu Trung Túc Vương Lê Lai. Cùng với đó là các nghi lễ dâng hương, tế lễ tại đền thờ, khu lăng mộ các vua và hoàng hậu triều Hậu Lê cùng các địa điểm liên quan. Việc tổ chức lễ hội nhằm tưởng nhớ, tri ân công lao của Anh hùng dân tộc Lê Lợi, các vua triều Hậu Lê, tướng sĩ và Nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, quảng bá hình ảnh, con người và các giá trị văn hóa, du lịch của Thanh Hóa.
Dấu ấn vùng đất phát tích Khởi nghĩa Lam Sơn
Lam Kinh là vùng đất gắn liền với tên tuổi Anh hùng dân tộc Lê Lợi và cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn. Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18 hào kiệt tổ chức Hội thề Lũng Nhai; đến mùa xuân năm 1418, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chính thức bùng nổ. Trải qua 10 năm chiến đấu, nghĩa quân giành thắng lợi vào năm 1427, chấm dứt ách đô hộ của nhà Minh. Ngày 15/4/1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế tại Đông Kinh - Thăng Long, mở đầu vương triều Hậu Lê.
Sau khi vua Lê Thái Tổ qua đời năm 1433, thi hài được đưa về quê hương Lam Sơn an táng. Từ đó, Lam Kinh trở thành khu sơn lăng, điện miếu quan trọng của vương triều Hậu Lê. Nơi đây từng có 6 vị vua và 2 Hoàng Thái hậu được đưa về an táng. Trải qua biến thiên lịch sử, nhiều công trình kiến trúc không còn nguyên vẹn, song hệ thống di tích, nền móng, chân tảng và nhiều hiện vật vẫn lưu giữ những dấu tích quan trọng của một giai đoạn lịch sử.
Hiện khu trưng bày tại Lam Kinh lưu giữ hơn 200 hiện vật có giá trị được phát hiện qua các đợt khai quật khảo cổ tại di tích và khu vực lân cận. Các hiện vật góp phần cung cấp thêm những tư liệu về Khởi nghĩa Lam Sơn, vương triều Hậu Lê cũng như quá trình hình thành, phát triển của Lam Kinh.
Tái hiện không gian văn hóa vùng cao
Một trong những điểm nhấn trong chuỗi hoạt động dịp này là Liên hoan Văn nghệ dân gian - Phiên chợ vùng cao của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa, dự kiến diễn ra trong 3 ngày, từ 30/9 đến 2/10/2026 tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh.
Hoạt động nhằm tạo không gian để đồng bào các dân tộc giao lưu, trình diễn và giới thiệu những nét văn hóa truyền thống; đồng thời quảng bá sản phẩm đặc trưng, ẩm thực và tiềm năng du lịch của các địa phương miền núi Thanh Hóa. Tại Phiên chợ vùng cao, các địa phương sẽ xây dựng không gian chợ mang đặc trưng văn hóa của địa phương, giới thiệu sản phẩm truyền thống, sản phẩm OCOP, nông sản và các món ăn đặc sắc. Nghệ nhân, người dân trực tiếp tham gia chế biến món ăn, trình diễn và giới thiệu nét sinh hoạt văn hóa truyền thống tới người dân, du khách. Không gian lễ hội còn có nhiều hoạt động mang tính cộng đồng như đánh đu, ném còn, nhảy sạp, khua luống, kéo co; trình diễn dân ca, dân vũ, dân nhạc và các tiết mục mang âm hưởng văn hóa dân tộc. Du khách không chỉ tham quan mà còn có thể trực tiếp tham gia một số hoạt động, qua đó tăng tính giao lưu, trải nghiệm tại lễ hội.
Bên cạnh Phiên chợ vùng cao, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 còn tổ chức không gian check-in mang họa tiết cung đình, trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu như trò Xuân Phả, Pôồn Pôông, Ngũ trò Viên Khê, chèo cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch. Thông qua chuỗi hoạt động, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 không chỉ góp phần tưởng nhớ, tôn vinh Anh hùng dân tộc Lê Lợi và các bậc tiền nhân mà còn tạo không gian giới thiệu, lan tỏa những giá trị di sản, văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn Thanh Hóa đến người dân và du khách.
Kim Cường