NGUYỄN THỊ TUYẾT[1]
Trường Mầm non Thiệu Hợp, tỉnh Thanh Hoá
Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức mới. Đảng viên và nhân dân cần nhận diện những thủ đoạn lan truyền thông tin sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch trên mạng xã hội; đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của việc giữ vững nền tảng tư tưởng trong việc củng cố niềm tin của nhân dân và bảo đảm sự ổn định xã hội. Từ thực tiễn công tác giáo dục mầm non, bài viết làm rõ trách nhiệm của giáo viên trong việc nâng cao nhận thức chính trị, sử dụng mạng xã hội an toàn, giáo dục trẻ các giá trị đạo đức, nhân văn và phối hợp với phụ huynh định hướng môi trường thông tin lành mạnh
Từ khóa: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; không gian mạng; giáo dục mầm non; giáo viên mầm non; chuyển đổi số.
I. MỞ ĐẦU
“Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” - lời dạy sâu sắc của Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định vai trò to lớn của văn hóa, tư tưởng trong sự phát triển của dân tộc mà còn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh xã hội không ngừng biến đổi. Ngày nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên số với sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin và mạng xã hội, “con đường” ấy không chỉ hiện hữu trong đời sống thực mà còn mở rộng sang không gian mạng - một môi trường vừa giàu tiềm năng, vừa tiềm ẩn nhiều thách thức.
Không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời của cuộc sống hiện đại, nơi con người kết nối, học tập, chia sẻ và tiếp nhận thông tin mỗi ngày. Tuy nhiên, bên cạnh những giá trị tích cực, đây cũng là nơi các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, bóp méo sự thật, gây hoang mang dư luận và từng bước làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Những thủ đoạn ấy ngày càng tinh vi, len lỏi dưới nhiều hình thức, đặc biệt dễ tác động đến những người thiếu kỹ năng chọn lọc và kiểm chứng thông tin.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên trách mà đã trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi công dân đều là một “lá chắn” góp phần giữ vững trận địa tư tưởng. Đặc biệt, đối với đội ngũ giáo viên - những người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục và đặt nền móng nhân cách cho thế hệ tương lai - vai trò ấy càng trở nên quan trọng, mang ý nghĩa lâu dài và bền vững.
Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thức rõ rằng việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là những hành động lớn lao, xa vời mà bắt đầu từ chính những việc làm giản dị hằng ngày: từ cách lựa chọn thông tin, ứng xử trên không gian mạng, đến việc giáo dục trẻ những giá trị đầu tiên về đạo đức, tình yêu quê hương, sự đoàn kết và lòng tin vào những điều tốt đẹp. Chính từ những “hạt giống” nhỏ bé ấy sẽ góp phần hình thành nên một thế hệ công dân có nhận thức đúng đắn, có bản lĩnh và có trách nhiệm với xã hội trong tương lai.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số: Nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái trên không gian mạng” nhằm góp phần làm rõ vai trò của giáo dục, đặc biệt là giáo dục mầm non, trong việc hình thành nền tảng nhận thức đúng đắn và xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” cho thế hệ tương lai ngay từ những năm đầu đời.
II. NỘI DUNG
1. Nhận diện các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng
Trong kỷ nguyên số, các quan điểm sai trái, thù địch không còn bộc lộ một cách thô sơ, trực diện mà ngày càng tinh vi, biến hóa dưới nhiều hình thức khó nhận biết. Nếu trước đây những luận điệu chống phá thường mang tính đối đầu rõ rệt thì hiện nay, chúng lại được “ngụy trang” dưới vỏ bọc của các thông tin có vẻ khách quan, trung lập, thậm chí mang danh nghĩa “góp ý”, “phản biện”, “chia sẻ trải nghiệm cá nhân” để dễ dàng tiếp cận và tác động đến người dùng.
Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube… để lan truyền những nội dung sai lệch với nhiều thủ đoạn khác nhau. Chúng xuyên tạc, phủ nhận chủ trương, đường lối của Đảng, bóp méo chính sách pháp luật của Nhà nước; cố tình khai thác những hạn chế, tồn tại trong đời sống xã hội để thổi phồng, quy kết sai bản chất vấn đề. Không dừng lại ở đó, chúng còn tìm cách bóp méo lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng, từ đó làm suy giảm niềm tin của nhân dân.
Một thủ đoạn phổ biến là gieo rắc tâm lý hoài nghi, tạo ra những “luồng ý kiến trái chiều” có chủ đích nhằm gây nhiễu loạn thông tin. Thay vì đưa ra luận điểm trực diện, chúng thường đặt câu hỏi mang tính dẫn dắt, sử dụng những câu chữ nửa đúng – nửa sai, hoặc cắt ghép thông tin để khiến người đọc tự hình thành suy nghĩ lệch lạc mà không nhận ra sự thao túng phía sau. Đặc biệt, các vấn đề xã hội nhạy cảm như giáo dục, y tế, môi trường, đạo đức… thường bị lợi dụng để kích động tâm lý bức xúc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, các nội dung sai trái còn được “đóng gói” dưới hình thức hấp dẫn như video ngắn, hình ảnh sinh động, tiêu đề giật gân, dễ gây tò mò và lan truyền nhanh chóng. Thuật toán của mạng xã hội càng khiến những nội dung này tiếp cận người dùng với tần suất cao hơn, vô tình tạo ra “hiệu ứng lặp lại”, khiến thông tin sai lệch dần trở nên quen thuộc và dễ bị tin theo.
Đáng chú ý, đối tượng mà các thông tin này hướng tới không chỉ là thanh niên mà còn có cả giáo viên và phụ huynh - những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội trong công việc và cuộc sống. Nếu thiếu bản lĩnh chính trị, thiếu kỹ năng chọn lọc và kiểm chứng thông tin, người tiếp nhận rất dễ bị cuốn theo dòng thông tin hỗn tạp, từ đó hình thành nhận thức sai lệch một cách vô thức.
Vì vậy, việc nhận diện đúng và kịp thời các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu cần thiết mà còn là bước đầu tiên, mang tính quyết định trong quá trình bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh hiện nay.
2. Vai trò của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ mang tính chính trị mà còn là yếu tố then chốt bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Nền tảng tư tưởng của Đảng chính là kim chỉ nam định hướng cho mọi chủ trương, đường lối, chính sách; là cơ sở để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nên sức mạnh nội sinh của quốc gia. Khi nền tảng ấy được giữ vững, niềm tin của nhân dân được củng cố, xã hội sẽ ổn định, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay, mỗi cá nhân hằng ngày phải tiếp nhận một khối lượng thông tin khổng lồ, đa chiều, thậm chí trái ngược nhau. Nếu thiếu bản lĩnh chính trị và “bộ lọc tư tưởng” vững vàng, con người rất dễ rơi vào trạng thái hoang mang, dao động, mất phương hướng. Khi đó, thông tin sai lệch, xuyên tạc sẽ có cơ hội len lỏi, tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi, từ cá nhân lan rộng ra cộng đồng, gây nhiễu loạn xã hội. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là tạo dựng “lá chắn tinh thần” giúp mỗi người biết phân biệt đúng - sai, giữ vững niềm tin và không bị cuốn theo những luồng thông tin độc hại.
Đặc biệt, trong lĩnh vực giáo dục, vai trò này càng mang ý nghĩa sâu sắc và lâu dài. Giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hình thành nhân cách, thái độ sống và hệ giá trị cho con người. Đối với bậc học mầm non - giai đoạn “đặt nền móng” đầu tiên của cuộc đời - những gì trẻ được tiếp nhận sẽ in dấu sâu sắc và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển toàn diện sau này. Nếu ngay từ nhỏ, trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường giáo dục lành mạnh, tích cực, được hình thành những giá trị tốt đẹp như yêu quê hương, tôn trọng kỷ luật, biết chia sẻ và hợp tác, thì đó chính là tiền đề quan trọng để xây dựng một thế hệ công dân có nhận thức đúng đắn và bản lĩnh vững vàng.
Bên cạnh đó, trong thời đại số, trẻ em ngày càng có cơ hội tiếp xúc sớm với các thiết bị công nghệ và môi trường mạng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với giáo dục mầm non không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc, nuôi dưỡng mà còn phải định hướng giá trị, hình thành “sức đề kháng” ban đầu trước những tác động tiêu cực từ môi trường thông tin. Việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không còn là nhiệm vụ mang tính lý luận đơn thuần mà đã trở thành một phần thiết thực trong hoạt động giáo dục hằng ngày.
Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số không chỉ là nhiệm vụ trước mắt nhằm giữ vững ổn định xã hội mà còn là chiến lược lâu dài, mang tính nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Và trong hành trình đó, giáo dục - đặc biệt là giáo dục mầm non - chính là “gốc rễ” quan trọng góp phần hình thành nên những công dân tương lai có tri thức, đạo đức và bản lĩnh vững vàng.
3. Trách nhiệm của giáo viên mầm non trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Là giáo viên mầm non, tôi xác định rõ vai trò của mình không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc, nuôi dưỡng mà còn là người đặt những viên gạch đầu tiên trong quá trình hình thành nhân cách cho trẻ. Ở lứa tuổi này, trẻ tiếp nhận thế giới bằng cảm xúc, hành vi và sự bắt chước, vì vậy mỗi lời nói, hành động của giáo viên đều có tác động trực tiếp và lâu dài. Chính vì thế, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đối với giáo viên mầm non không phải là nhiệm vụ mang tính lý thuyết mà được thể hiện cụ thể, sinh động trong từng hoạt động giáo dục hằng ngày.
Trước hết, bản thân tôi luôn ý thức việc không ngừng nâng cao nhận thức chính trị, củng cố lập trường tư tưởng vững vàng, đồng thời chủ động cập nhật kiến thức về công nghệ thông tin và kỹ năng sử dụng mạng xã hội một cách an toàn, có trách nhiệm. Trong môi trường số hiện nay, mỗi giáo viên không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn là người lan tỏa thông tin. Vì vậy, tôi luôn cẩn trọng trong việc đăng tải, chia sẻ, bình luận trên mạng xã hội; tuyệt đối không lan truyền những nội dung chưa được kiểm chứng, không tham gia vào các luồng thông tin tiêu cực, sai lệch. Đồng thời, tôi rèn luyện cho mình khả năng nhận diện các thông tin xuyên tạc, phiến diện để chủ động “miễn dịch” trước những tác động xấu từ không gian mạng.
Bên cạnh đó, trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, tôi chú trọng lồng ghép một cách tự nhiên các giá trị đạo đức, văn hóa và tình cảm xã hội phù hợp với lứa tuổi. Thông qua các hoạt động học tập, vui chơi, kể chuyện, hát múa…, tôi giúp trẻ hình thành những tình cảm ban đầu như yêu gia đình, yêu quê hương, kính trọng thầy cô, biết quan tâm và chia sẻ với bạn bè. Đây chính là “gốc rễ” của việc hình thành nhân cách và cũng là nền tảng để trẻ phát triển nhận thức đúng đắn trong tương lai. Khi trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường tích cực, các em sẽ dần hình thành thái độ sống lành mạnh, biết phân biệt đúng - sai ở mức độ phù hợp với lứa tuổi.
Không chỉ dừng lại ở phạm vi lớp học, tôi còn xác định rõ vai trò của mình trong việc phối hợp với phụ huynh - những người có ảnh hưởng trực tiếp và thường xuyên đến trẻ. Trong bối cảnh trẻ ngày càng tiếp xúc sớm với thiết bị công nghệ, việc định hướng sử dụng điện thoại, máy tính, internet một cách phù hợp là vô cùng cần thiết. Tôi thường xuyên trao đổi, tư vấn để phụ huynh hiểu rõ tác động của môi trường mạng, từ đó lựa chọn nội dung lành mạnh, kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị và đồng hành cùng trẻ trong quá trình tiếp cận thông tin. Sự thống nhất giữa gia đình và nhà trường sẽ tạo nên một môi trường giáo dục an toàn, góp phần ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực ngay từ sớm.
Ngoài ra, tôi cũng tích cực tham gia xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện trong nhà trường; lan tỏa những thông tin tích cực, những câu chuyện đẹp về nghề, về trẻ, về giáo dục trên không gian mạng. Mỗi hành động nhỏ, mỗi nội dung tích cực được chia sẻ đều góp phần tạo nên “dòng chảy thông tin lành mạnh”, từ đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách thiết thực và hiệu quả.
Có thể thấy rằng, trách nhiệm của giáo viên mầm non trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là những điều lớn lao, mà được bắt đầu từ chính ý thức, hành vi và công việc hằng ngày. Chính sự tận tâm, chuẩn mực và bản lĩnh của người giáo viên hôm nay sẽ góp phần nuôi dưỡng một thế hệ tương lai có nhận thức đúng đắn, có niềm tin và trách nhiệm với xã hội.
4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số
Để bảo vệ hiệu quả nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số, cần triển khai các giải pháp cụ thể, rõ việc, rõ cách làm, phù hợp với thực tiễn giáo dục mầm non như sau:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và “năng lực số” cho giáo viên. Tổ chức các buổi tập huấn, sinh hoạt chuyên đề về an toàn thông tin, kỹ năng nhận diện tin giả, tin sai lệch và cách sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm. Giáo viên cần thực hành các nguyên tắc như: kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ, không bình luận theo cảm tính, không lan truyền thông tin chưa rõ nguồn gốc. Đồng thời, mỗi giáo viên tự rèn luyện “bộ lọc thông tin” cá nhân, xây dựng thói quen tiếp nhận thông tin có chọn lọc, có kiểm chứng.
Thứ hai, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, lấy giá trị tích cực làm nền tảng. Trong lớp học, giáo viên lồng ghép giáo dục đạo đức, kỹ năng sống thông qua các hoạt động hằng ngày như kể chuyện, trò chơi, hoạt động trải nghiệm. Tạo môi trường thân thiện, yêu thương, kỷ cương để trẻ hình thành những hành vi đúng đắn như biết chia sẻ, tôn trọng, hợp tác. Đây là cách giáo dục “từ gốc”, giúp trẻ hình thành nền tảng nhận thức đúng ngay từ sớm.
Thứ ba, chủ động lan tỏa thông tin tích cực trên không gian mạng. Giáo viên sử dụng mạng xã hội như một kênh giáo dục gián tiếp bằng cách chia sẻ hình ảnh, video về hoạt động lớp học, gương người tốt - việc tốt, những câu chuyện đẹp trong giáo dục. Khi thông tin tích cực được lan tỏa đều đặn, sẽ góp phần lấn át thông tin tiêu cực, tạo môi trường thông tin lành mạnh.
Thứ tư, tăng cường phối hợp với phụ huynh trong quản lý và định hướng thông tin cho trẻ. Giáo viên thường xuyên trao đổi với phụ huynh về việc sử dụng thiết bị điện tử cho trẻ: hướng dẫn lựa chọn nội dung phù hợp, giới hạn thời gian sử dụng, không để trẻ tiếp xúc với các nội dung độc hại. Khuyến khích phụ huynh đồng hành cùng trẻ khi sử dụng công nghệ, không “giao phó” hoàn toàn cho điện thoại hay tivi.
Thứ năm, ứng dụng công nghệ theo hướng tích cực, an toàn. Lựa chọn các phần mềm, video, học liệu số có nội dung giáo dục rõ ràng, phù hợp lứa tuổi để đưa vào hoạt động dạy học. Hạn chế sử dụng nguồn tài liệu trôi nổi, không kiểm soát. Qua đó, giúp trẻ tiếp cận công nghệ một cách lành mạnh, có định hướng ngay từ đầu.
Như vậy, mỗi giải pháp đều gắn với hành động cụ thể, dễ thực hiện trong thực tiễn. Khi giáo viên chủ động, nhà trường định hướng tốt và gia đình phối hợp chặt chẽ, sẽ tạo thành một hệ thống đồng bộ, góp phần xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số hiện nay.
III. KẾT LUẬN
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số không chỉ là nhiệm vụ mang tính thời điểm mà là yêu cầu xuyên suốt, lâu dài, gắn liền với sự ổn định chính trị và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng mở rộng, thông tin đa chiều, thật – giả đan xen, nhiệm vụ ấy càng trở nên cấp thiết và đòi hỏi sự tham gia chủ động, trách nhiệm của toàn xã hội.
Đối với đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non - những người đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành nhân cách con người - vai trò ấy không chỉ mang ý nghĩa hiện tại mà còn có giá trị lâu dài đối với tương lai của đất nước. Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là những việc làm to tát, mà bắt đầu từ chính những hành động giản dị, bền bỉ trong công việc hằng ngày: từ việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin một cách có chọn lọc, ứng xử văn minh trên không gian mạng, đến việc giáo dục trẻ những giá trị đạo đức, tình cảm và lối sống tích cực ngay từ những năm đầu đời.
Trong dòng chảy mạnh mẽ của thời đại số, khi công nghệ không ngừng phát triển và tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống xã hội, mỗi giáo viên cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực chuyên môn và ý thức trách nhiệm nghề nghiệp. Chính sự tỉnh táo, vững vàng và tận tâm của người giáo viên sẽ là “lá chắn mềm” nhưng bền vững, góp phần giữ gìn và lan tỏa những giá trị đúng đắn trong xã hội.
Có thể khẳng định rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ của riêng một cá nhân hay tổ chức nào, mà là trách nhiệm chung của mỗi chúng ta. Và từ những việc làm nhỏ bé nhưng thiết thực của người giáo viên hôm nay, sẽ góp phần hình thành nên một thế hệ công dân tương lai có niềm tin, có bản lĩnh và có trách nhiệm, chung tay xây dựng đất nước ngày càng phát triển vững mạnh.
Trên đây là những suy nghĩ, nhận thức và một số giải pháp của bản thân tôi về việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số, gắn với vai trò của người giáo viên mầm non trong thực tiễn công tác. Trong quá trình trình bày, mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, đồng nghiệp để bài viết được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa, ngày 10 tháng 5 năm 2026
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Ban Chỉ đạo 35 Trung ương (2023), Tài liệu bồi dưỡng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng, Hà Nội.
- Ban Tuyên giáo Trung ương (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Bộ Công an Việt Nam (2023), Tài liệu tuyên truyền về phòng, chống thông tin xấu độc trên không gian mạng, Hà Nội.
- Bộ luật Hình sự Việt Nam 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2018 (Điều 331).
- Bộ Thông tin và Truyền thông (2024), Báo cáo chuyển đổi số quốc gia và tình hình phát triển Internet Việt Nam, Hà Nội.
- Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam (2025), Sách trắng Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam, Hà Nội.
- Hiến pháp Việt Nam 1946. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tái bản, tr. 9–10.
- Hiến pháp Việt Nam 2013. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2014, tr. 16–17 (Điều 25).
- Luật An ninh mạng Việt Nam 2018. Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 12/6/2018.
- Luật thực thi mạng NetzING, Đức, ban hành năm 2017.
- Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ, năm 1791.
- Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền 1948. Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 10/12/1948.