Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu dệt may tháng 1-2013 đạt khoảng 1,05 tỉ USD, tăng 28,4% so với cùng kỳ năm trước. Hầu hết các doanh nghiệp (DN) trong ngành đã có đơn hàng đến hết quý I, một số DN lớn có đơn hàng đến quý II, quý III, thậm chí cả năm.
Dịch chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam
Theo Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), dệt may Việt Nam nằm trong danh sách ưu tiên của nhiều nhà nhập khẩu nước ngoài. Năm 2012, dù nhu cầu nhập khẩu hàng dệt may của các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản đều giảm do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế nhưng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam vào các thị trường này đều tăng (vào Mỹ tăng 9,2%, Hàn Quốc tăng 9%, Nhật tăng 19,3%).
Ông Phạm Xuân Hồng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), Chủ tịch HĐQT Công ty May Sài Gòn 3, cho biết trong đó, một số đơn hàng dịch chuyển từ Trung Quốc (TQ) qua. Do giá hàng may mặc xuất khẩu TQ không còn rẻ và không muốn phụ thuộc nhiều vào nguồn hàng TQ, nhiều khách hàng Mỹ tìm kiếm thêm đối tác Việt Nam song song với việc duy trì đặt hàng từ TQ.
Ngoài ra, một số khách hàng mới cũng đặt hàng thăm dò để chuẩn bị cho sự hợp tác sau khi Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết (nếu đàm phán thành công, TPP sẽ có hiệu lực từ năm 2015). Khi đó, hàng dệt may sử dụng nguyên phụ liệu trong nước khi xuất khẩu vào các thị trường thành viên TPP sẽ được hưởng thuế suất 0% (hiện thuế suất từ 17% - 35%).
Từ tháng 11-2012 đến nay, đã có rất nhiều DN sản xuất xơ, sợi, dệt nhuộm từ TQ, Nhật, Áo… đến Việt Nam tìm cơ hội hợp tác đầu tư vào dệt nhuộm và sản xuất nguyên phụ liệu dệt may. Nhà nhập khẩu hàng dệt may từ các thị trường TPP, Nhật cũng gia tăng. Ông Phạm Xuân Hồng, cho biết: Mới đầu năm nhưng nhiều công ty đã có đơn hàng đến hết quý III, kéo dài đến cuối năm. Đặc biệt, sau Tết, một số DN chạy đôn chạy đáo tìm nơi gia công vì đã nhận đơn hàng nhiều quá, sản xuất không đáp ứng kịp tiến độ giao hàng.
Theo ông Lê Quang Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Garmex Sài Gòn, hiện khách hàng mới đặt hàng để thăm dò, chuẩn bị cho các hiệp định có hiệu lực. Một số khách hàng đã chấp nhận cho sử dụng nguyên liệu Việt Nam mặc dù giá nguyên liệu trong nước cao hơn TQ, để qua đó, họ đánh giá, kiểm soát chất lượng, chuẩn bị cho hội nhập sắp tới...
Có thể bùng nổ đơn hàng
Trước những diễn biến mới của thị trường, nhiều DN xác định năm 2013 là năm chuẩn bị, tổng rà soát lực lượng và khắc phục các yếu kém đang tồn tại để đón đầu hội nhập.
Khi TPP ký kết và các hiệp định khu vực tự do ASEAN (AFTA), Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam – EU, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – TQ có hiệu lực (năm 2014-2015), thuế suất hàng may mặc xuất khẩu Việt Nam vào các thị trường này bằng 0, đặt hàng từ nhà nhập khẩu các nước chắc chắn tăng mạnh nên DN phải chuẩn bị tăng cung tương ứng.
Theo các chuyên gia trong ngành, khả năng bùng nổ đơn hàng có thể xảy ra. Vì vậy, việc cần làm của DN Việt lúc này là phát triển năng lực cung ứng thông qua nâng cao năng lực và năng suất lao động, tăng tỉ lệ nội địa hóa… để có thể tận dụng cơ hội sắp tới. Với năng lực giới hạn như hiện tại, ngành dệt may khó lòng “tiêu hóa” được cơ hội. Vitas cũng cần phát huy vai trò liên kết giữa các thành viên.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ hợp tác liên kết để trao đổi kinh nghiệm, Vitas còn làm cầu nối để các DN trao đổi hàng hóa, thiết bị, nguyên liệu, giới thiệu nhà cung ứng, đơn vị gia công… để giúp các DN bảo đảm đơn hàng đúng tiến độ; khuyến khích DN chuyển dần từ tăng trưởng theo số lượng sang nâng cao năng suất lao động, gia tăng hàm lượng nội địa hóa và làm hàng FOB thay thế hàng gia công.
|
Lo thiếu nguồn nguyên liệu
Ông Lê Quốc Ân, cố vấn cao cấp của Vitas, cho rằng thách thức lớn nhất đối với DN dệt may trong nước là nguồn cung nguyên liệu giới hạn, khả năng bùng nổ về cầu sẽ dẫn đến bùng nổ về cung và cạnh tranh gay gắt về lao động. Khi các hiệp định có hiệu lực, DN muốn được ưu đãi thuế phải chứng minh được lô hàng xuất đi đúng quy tắc xuất xứ (sử dụng sợi, nguyên phụ liệu Việt Nam hoặc các nước thành viên). Điều này đồng nghĩa với việc gia tăng gánh nặng chứng từ và các thủ tục khác. Vì vậy, ngay từ bây giờ, DN phải củng cố cơ sở dữ liệu và lưu trữ chứng từ đầy đủ.
|
Theo: THANH NHÂN/ NLĐ