Không thiếu loại bia nào
Nói thế là bởi, theo các chuyên gia thì tại thị trường Việt Nam đã có mặt đầy đủ các “anh hào bia” trên thế giới. Theo ông Phạm Đăng Tuất, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Bia Rượu Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) thì đến hết năm 2012, thị trường bia Việt Nam đã có đầy đủ các loại bia lớn trên thế giới. Dù bia là loại hình không được khuyến khích kinh doanh nhưng trong 10 năm qua, tốc độ tiêu thụ bia của người Việt đã tăng trên 200%, cán mốc 3 tỷ lít. Để cung ứng đủ cho con số này, nhiều nhà máy bia đã phải vận hành hết công suất. Chưa hết, nhiều đơn vị đã và đang mở rộng quy mô và xây dựng thêm nhà máy bia vì nhu cầu còn được dự báo là tăng gấp nhiều lần trong năm 2015 và các năm tiếp theo.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn, một người làm marketing - tiếp thị cho khá nhiều hãng bia cho biết, tại thị trường Việt Nam nói chung và khu vực phía Nam nói riêng, có thể điểm mặt đầy đủ các hãng bia nổi tiếng trên thế giới. Ngoài việc có sản phẩm hiện diện tại thị trường này thì họ còn xây dựng cả nhà máy để sản xuất nhằm cung ứng nhanh nhất, đỡ chi phí và mang về nhiều ngoại tệ. Ngoài Heniken có nhà máy đã lâu thì một nhà máy bia Tiệp, chuyên sản xuất bia Budweiser Budvar cũng đang được xây dựng tại Việt Nam. Đây sẽ là một trong những nhà máy bia lớn nhất của Slovakia đặt tại châu Á khi đưa vào hoạt động vào cuối năm sau. Nhà máy này sẽ có công suất 190 triệu lít/năm với tổng vốn đầu tư gần 90 triệu Euro và dòng sản phẩm chính sẽ là Budweiser Budvar. Ngoài cung cấp cho thị trường Việt Nam thì nhà máy này còn cung cấp cho các thị trường như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản.
Tại Việt Nam cũng có khá nhiều lễ hội bia trong năm.
Mạnh mẽ nhất trong thời gian qua chính là Sabeco khi đưa hàng loạt nhà máy vào hoạt động. Theo thống kê, trong ba năm gần đây, Sabeco đang dẫn đầu về tốc độ mở rộng, đầu tư các nhà máy sản xuất bia. Ước tính, Sabeco đã đầu tư 24 dự án, trong đó có 20 nhà máy đã đi vào hoạt động với công suất 1,8 tỷ lít bia/năm. Trong giai đoạn 2014 - 2015, Sabeco sẽ đầu tư thêm một số dự án mới, nhằm phủ đều các tỉnh thành ở Việt Nam. Mới đây, Sabeco đã khởi công dự án nhà máy bia Sài Gòn - Kiên Giang với công suất 50 triệu lít/năm. Dự án này có tổng vốn đầu tư lên tới 600 tỷ đồng. Trước đó, vào cuối năm 2012, đơn vị này cũng đã khởi công xây dựng dự án nhà máy bia Sài Gòn - Vĩnh Long với công suất có thể mở rộng lên 100 triệu lít/năm. Đây là một trong 4 bốn dự án trọng điểm của Sabeco. Rồi nhà máy bia Sài Gòn - Cần Thơ với công suất 50 triệu lít/năm, vốn đầu tư khoảng 450 tỷ đồng...
Theo các chuyên gia kinh tế thì các nhà máy bia đang tăng tốc để chuẩn bị cho lộ trình dài hơi trong tương lai khi Việt Nam, ký kết hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Hiệp định này sẽ có hiệu lực vào năm 2018, lúc đó, các loại thuế nhập cảng là 45%, thuế tiêu thụ đặc biệt là 50%, trị giá gia tăng 10% sẽ bị bãi bỏ. Trước mắt, theo quy hoạch thì đến năm 2015, Việt Nam sẽ sản xuất và tiêu thụ mức 4,2 - 4,4 tỷ lít bia, bình quân mỗi người sẽ uống từ 45 - 47 lít bia/năm. Dự kiến đến năm 2025, con số này tăng lên khoảng 60 - 70 lít bia/người/năm.
Những cái chết sau bàn nhậu
Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành thì việc các nhà máy bia đua nhau xây dựng nhà máy mới không phải là chuyện tốt mà ngược lại đó cũng là mối nguy cho nền kinh tế và ảnh hưởng tới giống nói. Đơn cử, như liên quan đến các vụ tai nạn giao thông (TNGT), trong đó, có rất nhiều vụ liên quan tới bia, rượu. Đại diện ban An toàn giao thông TP.HCM cho biết, năm 2013, trên địa bàn TP.HCM, địa phương được đánh giá là đảm bảo an toàn giao thông tốt cũng đã xảy ra trên 5 ngàn vụ TNGT, làm chết 773 người, bị thương gần 4,6 ngàn người.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn cho biết thêm, dù đã cán đích 3 tỷ lít bia/năm nhưng nguồn cung cũng đã dư dôi đến 10%. Chính vì thế, sau nhiều năm hội nhập, thị trường Việt Nam cũng đã chứng kiến sự ra đi của nhiều ông lớn. Đó cũng là bài học đắt giá cho việc phát triển ồ ạt của mặt hàng này. Đầu tiên phải kể đến sự ra đi của bia tươi Laser. "Đây là sản phẩm bia tươi lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam nhưng chỉ sau một năm, bia này đã mất hút trên thị trường. Kế đến phải nói tới "bia phong cách Úc", Fosters. Có thời điểm cũng đã khẳng định được vị thế của mình nhưng rồi sau khoảng 10 năm (1998 - 2007) bia này cũng đã vắng bóng tại thị trường Việt Nam. Sau đó họ đã phải chuyển nhượng lại toàn bộ hệ thống ở Việt Nam cho APB với giá trên 105 triệu USD (APB bán lại cho VBL, liên doanh mà APB đang nắm 60% cổ phần). Ngoài ra còn có Zorok đình đám một thời vào năm 2007 nhưng đến nay cũng hầu như không thấy sản phẩm này trên các bàn nhậu.
Tuy nhiên, thời buổi khó khăn như hiện nay, cùng có nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng đang nhắm đến thị trường Việt Nam như một miếng bánh ngon lành, dù biết đã có nhiều thương hiệu "chìm xuồng". Như vậy, cuộc cạnh tranh sẽ là vô cùng gay gắt. Cũng theo ông Phạm Đăng Tuất thì những năm trước đây, thị phần của một số công ty bia nội rất lớn nhưng nay cũng đã phải chia sẻ với các hãng bia khác. Trong cuộc đua này, nhiều nhà máy đã phải đóng cửa hoặc bán lại thương hiệu. Điển hình như nhà máy bia Phú Yên đã phải bán cho tập đoàn Masan với giá 12 triệu USD. Rồi hãng bia Huda danh tiếng một thời cũng bị hãng bia của Đan Mạch thâu tóm.
Ông Nguyễn Hoài Bảo, một chuyên gia marketing tại TP.HCM cho rằng, các tập đoàn nước ngoài với nguồn tài chính dồi dào, lại thêm chiến lược marketing, quảng cáo bài bản, chuyên nghiệp sẽ là những áp lực cho các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khi Việt Nam tham gia TPP. Thậm chí, để giành thị phần, các doanh nghiệp nước ngoài có thể chịu lỗ trong một thời gian nhất định.
"Khoái" nhà máy bia vì nguồn thu ngân sách?
Có ý kiến cho rằng, bia là mặt hàng phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, nên hầu như địa phương nào cũng muốn có nhà máy bia mọc lên, khi đó họ sẽ có nguồn thu thêm cho ngân sách. Theo thống kê, Việt Nam hiện có trên 20 nhà máy bia công suất trên 20 triệu lít/năm, 15 nhà máy bia có công suất trên 15 triệu lít/năm và gần 300 cơ sở có thể sản xuất khoảng 1 triệu lít/năm.
Theo Nguoiduatin