PGS.TS.HỒ XUÂN THẮNG
Trường Đại học Công Thương TP.HCM
TS. LÊ THỊ THÚY HƯƠNG
Trưởng phòng QL KHCN&HTPT, Trường Đại học Luật TP. HCM
Abstract
Implementing Resolution No. 51/NQ-CP dated March 18, 2025 of the Government promulgating the Action Program to implement Conclusion 91-KL/TW dated August 12, 2024 of the Politburo, continuing to implement Resolution No. 29-NQ/TW dated November 4, 2013 of the 11th Party Central Committee "On fundamental and comprehensive innovation of education and training, meeting the requirements of industrialization and modernization in the context of a socialist-oriented market economy and international integration". With its functions and powers up to this point, the Ministry of Education and Training has established a Steering Committee and issued a plan to draft the Law on Education, the Law on Higher Education (amended) and the Law on Vocational Education (amended). In this article, the author focuses on analyzing and contributing recommendations on some contents of the draft revised Law on Education to improve the legal content on education for effective adjustment in practice in our country.
Keywords: Draft revised and supplemented; Revised Law on Education; Revised and supplemented to perfect the Law on Education.
1. Đặt vấn đề
Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 (sau đây gọi là Luật Giáo dục) được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 14/6/2019, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2020(2). Trong quá trình triển khai thực hiện, Luật Giáo dục đã góp phần tạo hành lang pháp lý quan trọng cho sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy một số bất cập, hạn chế cần được tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung. Trong năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1705/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045(4). Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ, giải pháp về việc “rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, các cơ chế, chính sách về giáo dục, đào tạo và các lĩnh vực có liên quan theo hướng khoa học, hiện đại, đồng bộ, liên thông, phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế và thực tiễn ở nước ta, tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh cho phát triển giáo dục và đào tạo”. Nhiệm vụ này phù hợp với sự chỉ đạo của Bộ Chính trị tại kết luận số 91-KL/TW ngày 12/8/2024, “tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về giáo dục và đào tạo, tháo gỡ những điểm nghẽn,…” cũng như “tăng quyền tự chủ, nâng cao trách nhiệm giải trình, phát huy dân chủ trong các cơ sở giáo dục và đào tạo; hoàn thiện chính sách, cơ chế tự chủ đối với các cơ sở giáo dục đại học phù hợp với xu thế chung của thế giới”.
Để tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn thi hành Luật Giáo dục, đồng thời, để phù hợp, thống nhất với các quy định pháp luật mới được ban hành trong quá trình thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp hiện nay ở nước ta. Việc các cơ quan, tổ chức, cá nhân đóng góp ý kiến của chính mình vào việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục(2) là vô cùng quan trọng và cần thiết.
2. Một số nội dung góp ý kiến và đề xuất kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoàn thiện quy định dự thảo Luật giáo dục
2.1. Sửa đổi Hệ thống giáo dục quốc dân, Văn bằng, chứng chỉ, Phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc(3)
Tại khoản 1. Sửa đổi, bổ sung Điều 6, dự thảo đề xuất như sau: "Điều 6. Hệ thống giáo dục quốc dân: 1. Hệ thống giáo dục quốc dân là hệ thống giáo dục mở, liên thông thực hiện giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên.
Kiến nghị: Cần bổ sung khái niệm “hệ thống giáo dục mở” và “hệ thống giáo dục liên thông” vào điều 5 giải thích từ ngữ của Luật giáo dục để hiểu chung thống nhất như thế nào là giáo dục mở. Làm như vậy mới đạt yêu cầu của việc sửa đổi bổ sung nội dung khoản 1 điều 5 hoàn thiện hơn áp dụng đúng hơn trong thực tiễn hiện nay.
Tại khoản 3, Sửa đổi, bổ sung Điều 12 về Văn bằng, chứng chỉ, các nhà soạn thảo có dự thảo: 2. Văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân gồm bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng tốt nghiệp trung học nghề, bằng tốt nghiệp cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ và văn bằng trình độ tương đương.
Kiến nghị: Cần bổ sung làm rõ khái niệm “văn bằng trình độ tương đương” là gì? Vào điều 5 Luật giáo dục để thống nhất chung trong cách hiểu nhằm hoàn thiện quy định của khoản 2 điều 12 Luật giáo dục hiện nay ở nước ta.
Tại khoản 4. Sửa đổi, bổ sung Điều 14 về Phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc, dự thảo có sửa đổi, bổ sung:
1. Giáo dục tiểu học là giáo dục bắt buộc.
Nhà nước thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 03 đến 05 tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở.
2. Nhà nước chịu trách nhiệm thực hiện giáo dục bắt buộc trong cả nước; quyết định kế hoạch, bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục.
3. Mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để thực hiện phổ cập giáo dục và hoàn thành giáo dục bắt buộc.
4. Gia đình, người giám hộ có trách nhiệm cho các thành viên của gia đình trong độ tuổi quy định được học tập để thực hiện phổ cập giáo dục và hoàn thành giáo dục bắt buộc.
5. Chính phủ quy định chi tiết Điều này".
Kiến nghị: Đồng ý với các nội dung sửa đổi lần này tại khoản 4 điều 1 liên quan đến nội dung điều 14 Sửa đổi lại tiêu đề của điều 14 để khoa học hơn và phù hợp với thực tiễn cũng như nội dung quy định trong 5 khoản của điều 14 mà các nhà làm luật đang hướng đến bổ sung sửa đổi. Cụ thể như sau: Điều 14. Giáo dục bắt buộc và Phổ cập giáo dục
2.2. Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Cấp học và độ tuổi của giáo dục phổ thông, Sách giáo khoa giáo dục phổ thông và tài liệu giáo dục địa phương (3)
Tại khoản 5 dự thảo Sửa đổi, bổ sung Điều 19. Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như sau: 6. Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo là tập hợp các dữ liệu về cơ sở giáo dục, nhà giáo, người học và các dữ liệu hành chính được hình thành trong quá trình tổ chức và hoạt động của hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo có giá trị pháp lý như văn bản giấy khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác thực điện tử theo quy định của Luật Giao dịch điện tử.
Kiến nghị: Các nhà làm luật nghiên cứu xây dựng nội dung sửa đổi khoản 6 điều 19 Hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa hợp lý, sẽ tạo ra nhiều bất cập trong thực tiễn khi việc sửa đổi này được Quốc hội thông qua. Tức là trong 1 quy phạm pháp luật nhỏ như khoản 6 không thể có nội dung vừa là định nghĩa vừa là cho phép. Tác giả kiến nghị sửa lại nội dung khoản 6 như sau:
Một là giữ nguyên vế đầu tiên của khoản 6 để hiểu như thế nào là Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo: 6. Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo là tập hợp các dữ liệu về cơ sở giáo dục, nhà giáo, người học và các dữ liệu hành chính được hình thành trong quá trình tổ chức và hoạt động của hệ thống giáo dục quốc dân.
Hai là tách nội dung vế thứ 2 trong khoản 6 thành khoản 7 riêng biệt để khao học hơn cũng như đúng với yêu cầu về kỹ năng lập pháp trong xây dựng văn bản quy phmaj pháp luật, cụ thể là: 7. Thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo có giá trị pháp lý như văn bản giấy khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác thực điện tử theo quy định của Luật Giao dịch điện tử.
Ba là, chuyển các nội dung từ khoản 7 xuống khoản 8 … để phù hợp với khoa học hơn.
Bốn là, sửa lại khoản 8 thành khoản 9 có nội dung: Chính phủ quy định chi tiết khoản 7, khoàn 8 Điều này".
Tại khoản 7 dự thảo sửa đổi, bổ sung về sách giáo khoa giáo dục phổ thông và tài liệu giáo dục địa phương của điều 32 Luật giáo dục, như sau: 1. Sách giáo khoa giáo dục phổ thông:
a) Sách giáo khoa triển khai chương trình giáo dục phổ thông, cụ thể hóa yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông về mục tiêu, nội dung giáo dục, yêu cầu về phẩm chất và năng lực của học sinh; định hướng về phương pháp giảng dạy và cách thức kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục; nội dung và hình thức sách giáo khoa không mang định kiến dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, giới, lứa tuổi và địa vị xã hội; sách giáo khoa thể hiện dưới dạng sách in, sách chữ nổi Braille, sách điện tử;
b) Mỗi môn học có một hoặc một số sách giáo khoa; thực hiện xã hội hóa việc biên soạn sách giáo khoa; việc xuất bản sách giáo khoa thực hiện theo quy định của pháp luật;
c) Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo quyết định việc lựa chọn sách giáo khoa sử dụng ổn định trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo;
d) Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thành lập theo từng môn học, hoạt động giáo dục ở từng cấp học để thẩm định sách giáo khoa. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt sách giáo khoa để sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông sau khi được Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa thẩm định.
Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.
2. Tài liệu giáo dục địa phương do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn đáp ứng nhu cầu và phù hợp với đặc điểm của địa phương, được hội đồng thẩm định cấp tỉnh thẩm định và Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt. Tiêu chuẩn kỹ thuật về tài liệu giáo dục địa phương theo quy định pháp luật".
Kiến nghị: Đồng ý với sửa đổi bổ sung Điều 32. Sách giáo khoa giáo dục phổ thông và tài liệu giáo dục địa phương tại khoản 7 điều 1 của dự thảo. Tuy nhiên, nội dung liên quan đến Tài liệu giáo dục địa phương cần quy định chặt chẽ, logic với khoa học để dễ dàng thực hiện trong thực tiễn, cụ thể như sau:
Một là, cần bổ sung làm rõ khái niệm “Tài liệu giáo dục địa phương” tại điều 5 giải thích từ ngữ của LUật giáo dục để thống nhất chung trong cách hiểu về nội dung này.
Hai là giao cho Chính phủ quy định chi tiết điều này tại khoản 3 của điều 32 để Sở Giáo dục và Đào tạo ở địa phương đó làm căn cứ tổ chức biên soạn đáp ứng nhu cầu và phù hợp với đặc điểm của địa phương, hội đồng thẩm định cấp tỉnh căn cứ để thẩm định và Chủ tịch UBND cấp tỉnh căn cứ tiêu chuẩn kỹ thuật về tài liệu giáo dục địa phương theo quy định pháp luật để phê duyệt.
2.3. Xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên (3).
Xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên là những nội dung sửa đổi, bổ sung vô cùng quan trọng trong dự thảo sửa đổi lần này.
Tại khoản 8 điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông tại Điều 34 như sau: 1. Học sinh học hết chương trình tiểu học, chương trình trung học cơ sở, đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được hiệu trưởng nhà trường xác nhận học bạ việc hoàn thành chương trình tiểu học, chương trình trung học cơ sở; 2. Học sinh học hết chương trình trung học phổ thông đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được dự thi, đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông".
Kiến nghị: Đồng ý với việc sửa đổi 2 khoản trong Điều 34. Xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông dự thảo sửa đổi tại khoản 8 điều 1. Tuy nhiên, tại khoản 2 các nhà làm luật cần phải có quy định rõ ràng hơn, cụ thể để tránh nhầm lẫn trong cách hiểu do diễn đạt chưa đầy đủ trong quy phạm pháp luật này “được dự thi” là dự thi cấp trường hay cấp quốc gia? Thực tiễn Học sinh học hết chương trình trung học phổ thông đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nó có rất nhiều lần dự thi. Nếu không quy định rõ “thì được dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông” thì chưa cụ thể hóa mục đích cuối cùng của việc đào tạo trung học phổ thông. Mặt khác, trong nội hàm của khoản 2 các nhà làm luật có sử dụng cụm từ “đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông" cho phép định tính thiếu định lượng nên không thấy rõ được hàm ý bắt buộc hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông cho học sinh. Chúng tôi kiến nghị sửa đổi bổ sung nội dung khoản 2 điều 34 như sau: 2. Học sinh học hết chương trình trung học phổ thông đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được dự thi tốt nghiệp, đạt yêu cầu theo luật định thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông".
Tại khoản 10, các nhà làm luật có sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 44 Giáo dục thường xuyên như sau: "4. Cơ sở giáo dục khi thực hiện các chương trình giáo dục thường xuyên phải bảo đảm nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của mình, chỉ thực hiện chương trình quy định tại điểm d khoản 1 Điều 43 của Luật này khi được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho phép theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo".
Kiến nghị: Đồng ý với nội dung sửa đổi tại khoản 10 điều 1 của dự thảo về việc sửa đổi nội dung khoản 4 điều 44. Tuy nhiên để nội dung tại khoản 4 và các khoản khác trong điều 44 có giá trị pháp lý trong thưc tiễn áp dụng nhất quán hơn chúng tôi kiến nghị các nhà soạn thảo dự thảo bổ sung khoản 6 trong điều 44 này nhiệm vụ hướng dẫn chi tiết nội hàm này nên giao về cho Bộ Giáo dục và đào tạo, cụ thể: Khoản 6: Giao Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo hướng dẫn chi tiết khoản 4 điều này.
2.4. Nhà đầu tư, Hội đồng trường, Quyền sở hữu tài sản, chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục, Hợp tác, đầu tư của nước ngoài về giáo dục(3).
Đối với nội dung điều chỉnh nhà đầu tư, tại khoản 15 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 54 như sau: "3. Nhà đầu tư thành lập cơ sở giáo dục tư thục được lựa chọn một trong các phương thức sau đây:
a) Tổ chức kinh tế theo quy định của , để tổ chức kinh tế thành lập cơ sở giáo dục tư thục theo quy định của Luật này;
b) Cá nhân trực tiếp đầu tư thành lập tổ chức kinh tế để thành lập cơ sở giáo dục tư thục theo quy định của , và Luật này".
Kiến nghị: các nhà làm luật cần thống nhất cụm từ “của pháp luật hiện hành” để nhất quán và phù hợp với khoa học hơn. Cụ thể như sau:
"3. Nhà đầu tư thành lập cơ sở giáo dục tư thục được lựa chọn một trong các phương thức sau đây:
a) Tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật hiện hành, để tổ chức kinh tế thành lập cơ sở giáo dục tư thục theo quy định của Luật này;
b) Cá nhân trực tiếp đầu tư thành lập tổ chức kinh tế để thành lập cơ sở giáo dục tư thục theo quy định của pháp luật hiện hành, và Luật này".
Cũng tại khoản 16 điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều 55 về Hội đồng trường, như sau: 1. Hội đồng trường của cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập là tổ chức quản trị nhà trường, đại diện các bên có lợi ích liên quan và được quy định tại Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp.
2. Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non dân lập là tổ chức quản trị nhà trường, do cộng đồng dân cư thành lập trường đề cử; chịu trách nhiệm quyết định phương hướng hoạt động, quy hoạch, kế hoạch phát triển, tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục, phù hợp với quy định của pháp luật.
Thành phần hội đồng trường gồm đại diện cộng đồng dân cư, đại diện chính quyền địa phương cấp cơ sở và người góp vốn xây dựng, duy trì hoạt động của nhà trường.
3. Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non tư thục, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục là tổ chức quản trị nhà trường, thực hiện quyền đại diện cho nhà đầu tư và các bên có lợi ích liên quan, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện quyết định của nhà đầu tư.
Thành phần Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non tư thục, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục gồm đại diện nhà đầu tư, thành viên trong và ngoài trường được hội nghị nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp.
4. Thủ tục thành lập, cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của hội đồng trường quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này được quy định trong điều lệ, quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường".
Kiến nghị: Đồng ý với nội dung sửa đổi tại khoản 16 điều 1 của dự thảo về việc sửa đổi nội dung Hội đồng trường tại điều 55 của dự thảo. Tuy nhiên để nội dung khoản 2 và 3 điều 55 này có giá trị pháp lý trong thưc tiễn áp dụng nhất quán hơn chúng tôi kiến nghị các nhà soạn thảo dự thảo bổ sung làm rõ các quy định bảo đảm định lượng để hoàn thiện hơn quy định này trong thực tiễn, cụ thể như sau:
2. Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non dân lập là tổ chức quản trị nhà trường, do cộng đồng dân cư thành lập trường đề cử; chịu trách nhiệm quyết định phương hướng hoạt động, quy hoạch, kế hoạch phát triển, tổ chức, nhân sự, tài chính, tài sản, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục, phù hợp với quy định của pháp luật.
Thành phần hội đồng trường gồm đại diện tối thiểu 2 thành viên là cộng đồng dân cư, đại diện chính quyền địa phương cấp cơ sở và người góp vốn xây dựng, duy trì hoạt động của nhà trường.
3. Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non tư thục, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục là tổ chức quản trị nhà trường, thực hiện quyền đại diện cho nhà đầu tư và các bên có lợi ích liên quan, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện quyết định của nhà đầu tư.
Thành phần Hội đồng trường của nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non tư thục, cơ sở giáo dục phổ thông tư thục gồm đại diện nhà đầu tư, thành viên trong và tối thiểu 2 thành viên là thành viên ngoài trường được hội nghị nhà đầu tư bầu, quyết định theo tỷ lệ vốn góp.
Tại khoản 24 điều 1 dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 102 liên quan đến Quyền sở hữu tài sản, chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục như sau: "3. Việc chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục phải bảo đảm sự ổn định và phát triển của trường, trên cơ sở thỏa thuận và thống nhất của đa số nhà đầu tư.
Sau khi thực hiện chuyển nhượng vốn, nhà trường có trách nhiệm thông báo tới cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục theo phân cấp".
Kiến nghị: Đồng ý với nội dung sửa đổi tại khoản 24 điều 1 của dự thảo về việc sửa đổi nội dung Khoản 3 điều 102 của dự thảo. Tuy nhiên để nội dung khoản 3 điều 102 này có giá trị pháp lý trong thưc tiễn áp dụng nhất quán hơn chúng tôi không đồng ý nội dung “Việc chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục phải bảo đảm sự ổn định và phát triển của trường, trên cơ sở thỏa thuận và thống nhất của đa số nhà đầu tư”. Bởi vì quy định này sẽ nẩy sinh tiềm ẩn tranh chấp khiếu kiện liên quan đến tài sản chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục ở nước ta trong thực tế tương lai khi dự trhaor này được thông qua. Vấn đề đặt ra ở đây là chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục phải bảo đảm sự ổn định và phát triển của trường, trên cơ sở thỏa thuận và thống nhất của tất cả các nhà đầu tư chứ không thể “đa số nhà đầu tư”. Chúng tôi kiến nghị các nhà soạn thảo dự thảo bãi bỏ cụm từ “đa số nhà đầu tư” thành “Tất cả các nhà đầu tư" kể cả nhà đầu tư chính, nhà đầu tư phụ và các nhà đầu tư liên doanh để chấm dứt tình trạng khiếu kiện, tố cáo trong quá trình trình chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục ở nước ta.
Liên quan đến nội dung điều chỉnh Hợp tác về giáo dục với nước ngoài, tại khoản 29 điều 1 của dự thảo sửa đổi bổ sung khoản 2a, 2b sau khoản 2 Điều 107 của Luật giáo dục như sau:
"2a. Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho công dân nước ngoài đến Việt Nam học tập, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật.
2b. Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho cơ sở giáo dục Việt Nam thành lập văn phòng đại diện, mở rộng hoạt động đào tạo, đầu tư, hợp tác, nghiên cứu khoa học với các cơ sở giáo dục uy tín ở nước ngoài góp phần quảng bá giáo dục Việt Nam với các nước, tăng khả năng xuất khẩu giáo dục, tiếp cận công nghệ hiện đại, thúc đẩy ngoại giao tri thức".
Kiến nghị: Đồng ý với nội dung sửa đổi tại khoản 29 điều 1 của dự thảo về việc sửa đổi nội dung Khoản 2a;2b sau khoản 2 điều 107 trong dự thảo. Tuy nhiên để nội dung kiến nghị có hiệu lực, hiệu quả cáo thực hiện trong thực tiễn, các nhà làm luật cần bổ sung làm rõ khái niệm “xuất khẩu giáo dục” để thống nhất hiểu và áp dụng chung thống nhất trong phạm vi cả nước. Điều này góp phần tránh sự hiểu khác nhau giữa các địa phương, tổ chức, cá nhân. Cụ thể là các nhà làm luật cần bổ sung định nghĩa xuất khẩu giáo dục vào điều 5 giải thích từ ngữ Luật giáo dục 2019 để hoàn thiện hơn quy định này trong dự thảo sửa đổi bổ sung một số điều của luật giáo dục.
3. Kết luận
Những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục đóng góp ý nghĩa tích cực vào việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hội nhập quốc tế của Đảng và nhân dân ta(1). Đặc biệt là sửa đổi Hệ thống giáo dục quốc dân, Văn bằng, chứng chỉ, Phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc. Dự thảo Luật quy định bỏ bằng tốt nghiệp Trung học cơ sở và giao thẩm quyền cho hiệu trưởng trường Trung học cơ sở, người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục Trung học cơ sở xác nhận hoàn thành chương trình Trung học cơ sở thay cho việc Trưởng phòng GDĐT cấp huyện cấp bằng tốt nghiệp Trung học cơ sở ; giao thẩm quyền cho hiệu trưởng trường THPT/người đứng đầu cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục Trung học phổ thông cấp bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông thay cho việc Giám đốc Sở GDĐT cấp bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông. Ngoài ra, Việc góp ý cho dự thảo Luật cũng sửa đổi theo hướng bỏ Hội đồng trường ở cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập nhằm làm gọn bộ máy, tăng hiệu lực thực thi và tạo điều kiện để đổi mới thực chất hoạt động nhà trường dựa trên các thiết chế dân chủ sẵn có như cấp ủy, công đoàn, Ban đại diện cha mẹ học sinh, Hội đồng Sư phạm là vô cùng quan trọng. Bên cạnh đó, dự thảo Luật xác định rõ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Cấp học và độ tuổi của giáo dục phổ thông. Tài liệu giáo dục địa phương không phải là sách giáo khoa, tài liệu giáo dục địa phương sửa đổi quy định về thẩm quyền biên soạn và thẩm định tài liệu giáo dục địa phương. Ngoài ra, sửa đổi bổ sung trong dự thảo xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên. Đánh giá, công nhận kết quả học tập,Thẩm quyền, thủ tục thành lập hoặc cho phép thành lập; cho phép hoạt động giáo dục, đình chỉ hoạt động giáo dục; sáp nhập, chia, tách, giải thể nhà trường(2). Nhà đầu tư, Quyền sở hữu tài sản, chuyển nhượng vốn đối với trường dân lập, trường tư thục, Hợp tác, đầu tư của nước ngoài về giáo dục.
Tài liệu tham khảo:
- Hiến pháp năm 2013
- Văn bản hợp nhất Số: 18/VBHN-VPQH Luật giáo dục năm 2019
- Toàn văn Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, ngày 21/05/2025 08:48. Toàn văn: Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục
- Quyết định số 1705/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045
- Kết luận 91-KL/TW ngày 12/8/2024 của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI