NGÔ MINH QUYỀN
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau
Tóm tắt:
Bài viết phân tích vai trò và yêu cầu hoàn thiện chính sách phân quyền cấp xã trong công tác bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng của cá nhân, hộ gia đình. Trên cơ sở tiếp cận lý luận và pháp luật hiện hành, kết hợp đối chiếu kinh nghiệm quốc tế, tác giả đánh giá những điểm tiến bộ, hạn chế và thách thức trong việc trao quyền thực chất cho chính quyền cấp xã theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 60-NQ/TW năm 2025. Bài viết đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm bảo đảm hiệu quả quản trị địa phương trong lĩnh vực đất đai, đồng thời góp phần hiện thực hóa mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Việt Nam.
Từ khóa: Phân quyền; cấp xã; bồi thường đất; thu hồi đất; cải cách hành chính địa phương
Abstract:
The article analyzes the role and the need to improve the policy of decentralizing authority to the commune level in land compensation processes when the State recovers land for national and public interests from individuals and households. Based on theoretical approaches and current legal regulations, combined with a comparison of international experiences, the author assesses the advancements, limitations, and challenges in granting substantive powers to commune-level authorities under Decree No. 151/2025/NĐ-CP and Resolution No. 60-NQ/TW of 2025. The article offers specific recommendations to ensure effective local governance in the field of land management and to contribute to the realization of the two-tier local government model in Vietnam.
Keywords: Decentralization; commune level; land compensation; land expropriation; local administrative reform
1. Đặt vấn đề
Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, đến ngày 31/12/2023, tổng diện tích tự nhiên cả nước là 33.133.831 ha [4]. Trong hơn bảy năm thi hành Luật Đất đai, Nhà nước đã thu hồi 1.179.879,78 ha đất để thực hiện 25.362 dự án trên phạm vi toàn quốc, trong đó có hơn một triệu hecta phục vụ phát triển kinh tế – xã hội; công tác bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất đạt kết quả nhất định, với tổng kinh phí chi trả lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng [5, tr. 11].
Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn nhiều bất cập, trong đó nổi bật là hạn chế trong phân cấp, phân quyền cho cấp xã – nơi trực tiếp thực hiện và chịu trách nhiệm giải trình trước người dân. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII [1] (Nghị quyết số 60-NQ/TW) chủ trương thực hiện sắp xếp, kiện toàn tổ chức hành chính và nâng cao hiệu quả bộ máy chính quyền địa phương, việc nghiên cứu hoàn thiện chính sách phân quyền cho cấp xã trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là yêu cầu cấp thiết. Bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực tiễn và đề xuất định hướng chính sách trong lĩnh vực này.
2. Cơ sở lý luận và pháp lý của phân quyền cấp xã trong quản lý đất đai và bồi thường về đất
2.1. Quan điểm lý luận về phân quyền trong quản lý hành chính nhà nước
Phân cấp quản lý là sự phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền theo nguyên tắc thứ bậc hành chính, với chính quyền cấp dưới thực hiện nhiệm vụ được giao từ cấp trên, dưới sự lãnh đạo, giám sát và kiểm tra của cấp trên. Mối quan hệ ở đây mang tính lệ thuộc hành chính. Trong khi đó, phân quyền được hiểu là việc chính quyền trung ương chuyển giao một phần thẩm quyền lập pháp, hành pháp, tài chính... cho chính quyền địa phương để chủ động quyết định và chịu trách nhiệm về các vấn đề trong phạm vi được luật định. Ở đây, không tồn tại tính thứ bậc hành chính giữa các đơn vị mà là sự phân định quyền lực theo lãnh thổ, dựa trên quy định của Hiến pháp và pháp luật [6].
Do đó, phân quyền trong quản lý hành chính nhà nước là một trong những nguyên tắc cơ bản của quản trị công hiện đại, thể hiện sự chuyển giao thẩm quyền và trách nhiệm giữa các cấp chính quyền theo hướng tăng cường tính tự chủ, tính chịu trách nhiệm và khả năng đáp ứng tại chỗ. Đặc biệt trong lĩnh vực đất đai – một lĩnh vực gắn liền với quyền tài sản của công dân và sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương – việc phân quyền nếu được thực hiện đầy đủ, minh bạch và có kiểm soát sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm tải cho cấp trên và tăng tính sát thực tiễn trong ban hành và thực thi chính sách.
Tuy nhiên, phân quyền đòi hỏi phải được đặt trong khuôn khổ pháp lý rõ ràng, với sự cân bằng giữa quyền tự chủ địa phương và sự kiểm tra, giám sát hợp lý từ trung ương, nhằm phòng tránh tình trạng lạm quyền hoặc buông lỏng quản lý. Trong lý luận quản trị đất đai hiện đại, điều này càng trở nên quan trọng bởi tính nhạy cảm của quyền sử dụng đất và sự đa dạng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội giữa các vùng, miền. Do đó, việc xác định rõ ràng ranh giới thẩm quyền, phân định trách nhiệm pháp lý và thiết lập cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cấp chính quyền (Trung ương – tỉnh – xã) là điều kiện tiên quyết để phân quyền đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả thực chất.
2.2. Pháp luật hiện hành về phân quyền cấp xã trong quản lý đất đai và bồi thường về đất
Dưới góc độ pháp lý, thu hồi đất là hành vi hành chính đơn phương của Nhà nước nhằm chấm dứt quyền sử dụng đất của người sử dụng đất, được thực hiện thông qua quyết định hành chính. Luật Đất đai năm 2024, tại khoản 35 Điều 3, đã định nghĩa: “Nhà nước thu hồi đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người sử dụng đất hoặc thu lại đất của người đang sử dụng đất hoặc thu lại đất đang được Nhà nước giao quản lý” [2]. Bồi thường về đất là một chế định pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật đất đai Việt Nam, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ cho mục tiêu phát triển vì lợi ích quốc gia, công cộng. Theo khoản 3 Điều 3 Luật Đất đai năm 2024 quy định: “Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất của diện tích đất thu hồi cho người có đất thu hồi”. Trong bối cảnh đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý, quyền sử dụng đất của cá nhân, hộ gia đình tuy không phải quyền sở hữu nhưng được pháp luật ghi nhận là một loại quyền tài sản hợp pháp, có giá trị và được bảo hộ. Bản chất của bồi thường về đất là việc Nhà nước hoàn trả bằng tiền hoặc bằng đất có giá trị tương đương với diện tích đất bị thu hồi, trên cơ sở pháp lý xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp của người sử dụng. Cơ chế bồi thường không chỉ phản ánh trách nhiệm của Nhà nước khi thực hiện quyền lực công mà còn góp phần khẳng định tính chính danh, hợp pháp của hoạt động thu hồi đất vì lợi ích chung; đồng thời là một biểu hiện cụ thể của nguyên tắc bảo vệ quyền tài sản được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận tại Điều 32 và Điều 54.
Luật Đất đai năm 2024 (Điều 95) xác định rõ điều kiện để hộ gia đình, cá nhân được bồi thường khi bị thu hồi đất vì mục tiêu quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng [2]. Tuy nhiên, trước khi Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai (Nghị định số 151/2025/NĐ-CP) được ban hành, vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã trong quản lý đất đai, đặc biệt là trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, chủ yếu dừng lại ở mức độ phối hợp và hỗ trợ. Mặc dù Luật Đất đai năm 2024 tiếp tục khẳng định vị trí của Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc quản lý đất công ích, xác nhận hiện trạng sử dụng đất, phối hợp kê khai, kiểm đếm tài sản, và thực hiện công tác dân vận trong bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định tại các Điều khoản liên quan về trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai (như: Khoản 2 Điều 7, Khoản 2 Điều 8, Điều 191, Điều 221), song thẩm quyền quyết định cốt lõi trong các thủ tục hành chính liên quan đến bồi thường vẫn thường thuộc về cấp huyện hoặc cấp tỉnh. Điều này đã dẫn đến tình trạng cấp xã thường xuyên ở thế bị động, thiếu quyền tự chủ, và không rõ ràng về trách nhiệm pháp lý trực tiếp khi các tranh chấp hoặc vấn đề phức tạp phát sinh trong quá trình giải phóng mặt bằng, gây kéo dài thời gian và giảm hiệu quả công tác.
Trong bối cảnh đó, Nghị định số 151/2025/NĐ-CP được kỳ vọng là văn bản mang tính đột phá trong việc nâng cao vị thế và vai trò của chính quyền cơ sở. Nghị định này, lần đầu tiên, được thiết kế để quy định cụ thể và chi tiết các nhiệm vụ mà Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được giao chủ trì thực hiện hoặc trực tiếp quyết định trong công tác bồi thường về đất. Sự dịch chuyển thẩm quyền này không chỉ phản ánh xu thế cải cách hành chính mà còn đặc biệt có ý nghĩa trong điều kiện tổ chức lại bộ máy chính quyền địa phương tại Việt Nam theo hướng tinh gọn, hiệu quả thành hai cấp chính (tỉnh và xã) theo tinh thần Nghị quyết số 60-NQ/TW. Việc phân quyền này được kỳ vọng sẽ rút ngắn quy trình, tăng cường khả năng đáp ứng tại chỗ các vấn đề của người dân, nâng cao tính trách nhiệm của chính quyền cơ sở và thúc đẩy nguyên tắc dân chủ ở cơ sở trong một lĩnh vực hành chính phức tạp và nhạy cảm như bồi thường đất đai.
Mô hình tổ chức hai cấp này cũng đã được cụ thể hóa trong pháp luật, khi Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 quy định: đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành 02 cấp gồm có: cấp tỉnh (gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và cấp xã (gồm xã, phường, đặc khu). Trong đó, xã là đơn vị hành chính ở nông thôn – nơi có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý đất đai và thực hiện chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Quy định này là nền tảng pháp lý khẳng định vị trí và vai trò chính thức của cấp xã trong bộ máy chính quyền địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thiết kế và thực thi các chính sách phân quyền phù hợp với thực tiễn.
3. Mối liên hệ giữa phân quyền cấp xã và Nghị quyết 60-NQ/TW về tổ chức chính quyền địa phương hai cấp
Việc tăng cường phân quyền cho cấp xã trong công tác quản lý đất đai, đặc biệt là bồi thường về đất, không chỉ là một yêu cầu riêng lẻ mang tính kỹ thuật trong lĩnh vực đất đai mà còn là một cấu phần quan trọng, đồng bộ với chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về cải cách tổ chức chính quyền địa phương. Cụ thể, Nghị quyết số 60-NQ/TW đã đưa ra định hướng chiến lược mang tính đột phá: chấm dứt đơn vị hành chính cấp huyện ở nhiều địa phương, tiến tới sáp nhập xã và tinh gọn bộ máy chính quyền thành hai cấp chính là cấp tỉnh và cấp xã [1].
Định hướng này đặt ra một vị thế và vai trò hoàn toàn mới cho chính quyền cấp xã. Cấp xã không còn đơn thuần là một “đơn vị phối hợp” mang tính thụ động trong chuỗi hành chính. Thay vào đó, cấp xã sẽ trở thành một cấp hành chính trực tiếp chịu trách nhiệm toàn diện trong việc quản lý địa bàn, thực thi các chính sách của Trung ương và cấp tỉnh tại cơ sở. Trong mô hình chính quyền hai cấp này, cấp xã sẽ là đầu mối chính yếu trong việc giải quyết trực tiếp các vấn đề hành chính, dịch vụ công, và đặc biệt là những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, chẳng hạn như công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất.
Để bảo đảm “thực quyền” cho cấp xã trong mô hình tổ chức bộ máy mới này, việc cụ thể hóa thẩm quyền trong các lĩnh vực trọng yếu là vô cùng cấp thiết. Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất là một lĩnh vực điển hình, không chỉ gắn liền với quyền tài sản, an sinh xã hội mà còn có tác động sâu rộng đến sự ổn định xã hội. Việc giao cho cấp xã vai trò chủ động hơn, thậm chí quyền quyết định, trong các nội dung như xác định đối tượng bồi thường, phê duyệt phương án hỗ trợ, tổ chức lấy ý kiến người dân về phương án giải phóng mặt bằng, không chỉ là một yêu cầu tất yếu của cải cách hành chính mà còn là sự thể hiện mạnh mẽ nguyên tắc dân chủ ở cơ sở, nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền trước nhân dân.
Sự chuyển dịch này cho thấy Việt Nam đang từng bước tiệm cận với tư duy “phân quyền thực chất” của nhiều quốc gia tiên tiến vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong nhiều thập niên. Chẳng hạn, khi so sánh với mô hình các nước Bắc Âu như: Thụy Điển [7], Na Uy [8] và các quốc gia châu Á [8] như: Hàn Quốc, Nhật Bản - nơi chính quyền cấp cơ sở (municipalities) được giao thẩm quyền tự chủ rất lớn trong việc quyết định hầu hết các chính sách an sinh xã hội, phát triển kinh tế - xã hội và quản lý tài nguyên địa phương, mô hình của Việt Nam đang dịch chuyển theo hướng trao quyền nhiều hơn cho cấp xã. Tuy nhiên, điều này cần đi kèm với việc thiết lập một cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả, tăng cường trách nhiệm rõ ràng và bảo đảm sự kiểm soát pháp lý minh bạch, nhằm tránh những hệ lụy tiêu cực tiềm tàng từ việc phân quyền chưa đầy đủ năng lực hoặc thiếu cơ chế giám sát.
4. Những yếu tố tích cực và thách thức trong quá trình triển khai phân quyền cấp xã trong công tác bồi thường về đất
Việc ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP đã khởi đầu cho một giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ trong tổ chức và vận hành bộ máy chính quyền địa phương. Trong đó, việc phân quyền thực chất cho cấp xã trong công tác bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất được xem là một nội dung trung tâm, thể hiện bước chuyển mạnh mẽ từ mô hình hành chính quản lý tập trung sang mô hình quản trị công hiện đại, gắn với tính tự chủ, trách nhiệm và gần dân của cấp cơ sở.
Một trong những điểm tích cực rõ nét là việc pháp luật đã bắt đầu xác lập vai trò chủ thể của Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong nhiều khâu quan trọng của quy trình thu hồi và bồi thường đất. Thay vì chỉ tham gia với tư cách hỗ trợ kỹ thuật, chính quyền cấp xã hiện nay có thể chủ trì thực hiện các công đoạn như xác minh hiện trạng đất, xác nhận nguồn gốc sử dụng đất, tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư và trực tiếp tham gia xây dựng phương án bồi thường. Những nội dung này, về bản chất, đòi hỏi cấp xã phải phát huy năng lực quản trị địa phương, nắm vững pháp luật, hiểu rõ điều kiện đất đai và nguyện vọng của người dân. Như vậy, phân quyền không còn chỉ là phân chia hành chính mà là sự tin tưởng, trao quyền thực chất đi đôi với trách nhiệm công vụ cụ thể.
Đồng thời, sự phát triển của cơ sở dữ liệu đất đai điện tử, tích hợp từ cấp xã lên cấp tỉnh, được xem là nền tảng kỹ thuật quan trọng giúp cấp xã quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả hơn. Việc ứng dụng công nghệ số trong xác lập hồ sơ địa chính, định vị ranh giới đất, kiểm kê đối tượng bị ảnh hưởng... không chỉ nâng cao năng suất lao động mà còn tạo ra niềm tin từ người dân vào chính quyền cơ sở. Sự tham gia tích cực của cộng đồng dân cư trong các hoạt động như lấy ý kiến, đối thoại về phương án bồi thường cũng phản ánh rõ xu hướng dân chủ hóa trong quản trị địa phương.
Tuy nhiên, việc thiết lập mô hình phân quyền cấp xã cũng gặp không ít thách thức về mặt thể chế và điều kiện bảo đảm thực hiện. Trước hết, năng lực cán bộ cấp xã là yếu tố mang tính quyết định nhưng lại chưa thực sự đồng đều giữa các địa phương. Sự thiếu hụt về chuyên môn pháp lý, kỹ năng hành chính, khả năng sử dụng công nghệ, cùng với tâm lý ngại va chạm, e dè trước trách nhiệm pháp lý, có thể cản trở việc thực thi quyền được phân cấp. Trong khi đó, khung pháp lý về trách nhiệm pháp lý cá nhân, chế tài kỷ luật và bảo vệ cán bộ thi hành công vụ ở cấp cơ sở vẫn còn thiếu đồng bộ và chưa rõ ràng, khiến việc vận hành mô hình phân quyền dễ rơi vào trạng thái hình thức.
Ngoài ra, vấn đề ngân sách là một thách thức mang tính cơ cấu. Khi được giao thêm trách nhiệm, cấp xã cần được bảo đảm quyền chủ động sử dụng ngân sách, đặc biệt trong các khoản chi phục vụ công tác bồi thường, từ lập hồ sơ, đo đạc thực địa đến tổ chức đối thoại và công khai phương án; tuy nhiên, hiện tại cấp xã chỉ được “Phê duyệt … kinh phí cho hoạt động cưỡng chế quy định tại điểm b khoản 5 Điều 89 Luật Đất đai” theo điểm đ khoản 1 Điều 5 và “bố trí kinh phí cưỡng chế thu hồi đất quy định tại điểm a khoản 5 Điều 89 Luật Đất đai” theo điểm i khoản 1 Điều 14 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP [3]. Trong điều kiện cơ chế phân bổ ngân sách vẫn chịu sự kiểm soát tập trung từ cấp tỉnh, việc tạo ra không gian tài chính linh hoạt cho cấp xã là yêu cầu bắt buộc để biến quyền năng pháp lý thành năng lực thực thi.
5. Một số đề xuất và kiến nghị hoàn thiện chính sách phân quyền cấp xã trong công tác bồi thường về đất
Để thực thi hiệu quả chính sách phân quyền cấp xã trong công tác bồi thường về đất khi nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cần thiết phải triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp về pháp lý, thể chế, tổ chức bộ máy, tài chính và nguồn nhân lực.
Một là, khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định năm 2025 theo hướng cụ thể hóa chi tiết các quy trình, thủ tục và phạm vi trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong từng khâu của quá trình thu hồi đất. Điều này không chỉ giúp tránh tình trạng hiểu sai, làm sai hoặc không dám làm mà còn tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc để cán bộ cơ sở yên tâm thi hành công vụ.
Hai là, phát triển chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ cấp xã về kỹ năng thực thi pháp luật đất đai, quản trị dự án giải phóng mặt bằng, tiếp dân, giải quyết khiếu nại và sử dụng công nghệ địa chính số. Đặc biệt cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng mềm như đối thoại, thuyết phục và tham vấn cộng đồng – những yếu tố đóng vai trò then chốt trong đảm bảo sự đồng thuận xã hội.
Ba là, xây dựng cơ chế phân bổ ngân sách linh hoạt, phân quyền thực chất cho Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc quyết định các khoản chi phục vụ nhiệm vụ được giao trong lĩnh vực bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Cụ thể, nghiên cứu ban hành một định mức ngân sách cụ thể cho công tác quản lý đất đai và bồi thường ở cấp xã, được tính dựa trên các tiêu chí như: quy mô diện tích đất quản lý, số lượng dự án thu hồi đất hàng năm, và tỷ lệ dân số. Cơ chế này cần đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát hậu kiểm chặt chẽ nhưng không làm mất đi tính tự chủ, sáng tạo của cấp xã.
Bốn là, tiếp tục đầu tư hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai từ cấp xã, bảo đảm liên thông, đồng bộ và được cập nhật thường xuyên. Đây là cơ sở để mọi quyết định về bồi thường được đưa ra trên nền tảng số liệu chính xác, minh bạch và có thể kiểm chứng.
Cuối cùng, học hỏi kinh nghiệm các nước như Thụy Điển, Na Uy, Hàn Quốc hay Nhật Bản – nơi cấp xã (hoặc tương đương) được trao quyền khá sâu rộng trong quản lý đất đai, từ đó xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả thực hiện phân quyền của cấp xã tại Việt Nam. Việc lượng hóa trách nhiệm, đo lường hiệu quả và công khai kết quả thực hiện sẽ là cơ sở để vừa khuyến khích vừa kiểm soát quyền lực, bảo đảm nguyên tắc trao quyền đi đôi với trách nhiệm và giám sát xã hội.
6. Kết luận
Tóm lại, phân quyền cho cấp xã trong công tác bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất là yếu tố then chốt trong quá trình cải cách quản trị công và tổ chức chính quyền địa phương. Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 60-NQ/TW, việc trao quyền thực chất cho cấp xã giúp tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và chuyển đổi phương thức phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, phân quyền chỉ hiệu quả khi đi kèm với cơ chế kiểm soát quyền lực rõ ràng, nguồn lực tài chính đầy đủ, cơ sở dữ liệu đồng bộ và đội ngũ cán bộ đủ năng lực. Khi đó, cấp xã sẽ đủ khả năng đảm nhận tốt vai trò trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư – vốn là lĩnh vực nhạy cảm, có tác động trực tiếp đến quyền lợi người dân và trật tự xã hội.
Tài liệu tham khảo
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (2025). Nghị quyết số 60-NQ/TW.
- Quốc hội (2024). Luật Đất đai 2024.
- Chính phủ (2025), Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.
- Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (2024). Quyết định số 3411/QĐ-BTNMT ngày 24/10/2024 phê duyệt và công bố kết quả thống kê diện tích đất đai năm 2023.
- Bộ Tài Nguyên và Môi trường (2022). Báo cáo đánh giá tình hình thi hành Luật Đất đai 2013 và định hướng sửa đổi Luật Đất đai.
- Đỗ Ngọc Tú (2020). Phân cấp, phân quyền và cải cách hành chính ở Việt Nam, https://moha.gov.vn/nghien-cuu-trao-doi/chuong-trinh-dieu-tra-xa-hoi-hoc/phan-cap-phan-quyen-va-cai-cach-hanh-chinh-o-viet--d738-t45244.html, truy cập ngày 06/7/2025.
- Nguyễn Thị Thanh Dung (2025). Mô hình chính quyền địa phương ở Thụy Điển và kinh nghiệm cho Việt Nam, Tạp chí Quản lý nhà nước, https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/06/24/mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-o-thuy-dien-va-kinh-nghiem-cho-viet-nam/, truy cập ngày 06/7/2025.
- Thảo Vy, Dương Khang (2025). Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở các nước vận hành thế nào?, https://plo.vn/mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-o-cac-nuoc-van-hanh-the-nao-post839708.html, truy cập ngày 06/7/2025.