Chỉ trong một tháng gần đây, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ liên tục tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện do chấn thương sọ não, trong đó có những trường hợp tổn thương nặng, phải phẫu thuật cấp cứu. Đáng chú ý, tai nạn không chỉ xảy ra khi tham gia giao thông mà còn xuất phát từ những va đập, té ngã tưởng chừng đơn giản trong sinh hoạt hằng ngày.
Một trong những trường hợp điển hình là bệnh nhi N.Đ.T (13 tuổi, trú tại xã Đan Thượng, tỉnh Phú Thọ), nhập viện tối 22/10 trong tình trạng chấn thương sọ não kín, phải đặt ống nội khí quản trước khi chuyển tuyến.
Theo gia đình, trong lúc vui chơi, cháu T. không may bị ngã, đập đầu xuống nền đất cứng. Sau tai nạn, trẻ vẫn tỉnh táo, sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, khoảng 2 giờ sau, cháu bắt đầu mệt lả, nôn nhiều, lơ mơ. Gia đình lập tức đưa trẻ đến Trung tâm Y tế khu vực.
Nhiều bệnh nhi nhập viện trong tình trạng nguy kịch, phải phẫu thuật cấp cứu.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não phát hiện khối máu tụ ngoài màng cứng vùng thái dương - đỉnh trái kích thước lớn. Nhận định tình trạng bệnh nhi diễn biến nguy kịch, các bác sĩ tuyến dưới đã đặt ống nội khí quản và khẩn trương chuyển trẻ đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Ngoại nhi Tổng hợp tiến hành hội chẩn khẩn cấp liên chuyên khoa, chỉ định phẫu thuật lấy khối máu tụ. Sau phẫu thuật, bệnh nhi tiếp tục được an thần, thở máy và điều trị chống phù não tích cực. Sau nhiều ngày điều trị, sức khỏe cháu T. tiến triển tốt, đã tỉnh táo, vận động và ăn uống bình thường trở lại.
Ảnh chụp cắt lớp vi tính sọ não bệnh nhi bị chấn thương do tai nạn sinh hoạt.
Một trường hợp khác là bệnh nhi Đ.D.K (7 tuổi, trú tại xã Cự Đồng), nhập viện sau tai nạn ngã xe đạp với biểu hiện sưng nề vùng thái dương trái, đau đầu và nôn nhiều.
Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định trẻ bị dập nhu mô não, xuất huyết dưới nhện vùng thái dương - đỉnh trái, kèm vỡ xương sọ. Bệnh nhi được điều trị tích cực, theo dõi chặt chẽ, hỗ trợ thở máy, sử dụng kháng sinh và kiểm soát áp lực nội sọ. Sau 10 ngày điều trị, kết quả chụp kiểm tra cho thấy tổn thương máu tụ giảm rõ rệt, tình trạng bệnh nhi phục hồi tốt.
Đáng chú ý, không ít trường hợp chấn thương sọ não ở trẻ xuất phát từ những tai nạn ngay trong gia đình. Điển hình là bệnh nhi N.H.Đ (5 tuổi, trú tại xã Phú Khê), nhập viện sau khi ngã đập đầu xuống nền đất cứng tại nhà, xuất hiện triệu chứng đau đầu, nôn nhiều.
Kết quả chụp sọ não phát hiện khối máu tụ ngoài màng cứng vùng hố tiểu não trái, bề dày từ 11–14mm. Trước nguy cơ biến chứng, các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật cấp cứu. Sau 5 ngày hậu phẫu, trẻ đã tỉnh táo, sức khỏe dần hồi phục.
Theo các bác sĩ, trẻ em là nhóm đối tượng có nguy cơ gặp chấn thương sọ não do đặc điểm hiếu động, thường xuyên vận động, vui chơi và chưa có đầy đủ kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Những tai nạn như ngã giường, ngã cầu thang, leo trèo, ngã xe đạp hoặc bị vật cứng va đập vào đầu đều có thể gây tổn thương nghiêm trọng.
Chia sẻ về vấn đề này, BSCKI Đinh Văn Nghĩa, Khoa Ngoại nhi Tổng hợp, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ cho biết, chấn thương sọ não là tình trạng sang chấn vùng đầu gây tổn thương hộp sọ và các cấu trúc bên trong. Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng trẻ em là nhóm cần được đặc biệt quan tâm do nguy cơ tai nạn trong sinh hoạt và vui chơi.
Mức độ tổn thương do chấn thương sọ não rất đa dạng, từ tụ máu dưới da đầu, tổn thương xương sọ như nứt, lún sọ đến các tổn thương bên trong hộp sọ như máu tụ ngoài màng cứng, máu tụ dưới màng cứng hoặc dập nhu mô não. Tùy vị trí và mức độ tổn thương, bệnh có thể gây ra những di chứng thần kinh nghiêm trọng như yếu, liệt, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ.
Từ thực tế tiếp nhận và điều trị các ca bệnh, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ bị va đập vùng đầu, kể cả khi ban đầu trẻ vẫn tỉnh táo và sinh hoạt bình thường.
Chấn thương sọ não có thể đến từ những tai nạn trẻ thường gặp hằng ngày như ngã xe đạp, ngã cầu thang.
Sau chấn thương, nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu như nôn nhiều lần, đau đầu tăng dần, mệt lả, ngủ gà, khó đánh thức, co giật, sưng nề vùng đầu hoặc chảy máu, dịch bất thường ở tai, mũi, gia đình cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và xử trí kịp thời.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, việc phát hiện sớm, theo dõi đúng cách và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong cấp cứu, điều trị chấn thương sọ não ở trẻ em, giúp hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ để lại di chứng lâu dài. Bên cạnh đó, phụ huynh cần chủ động phòng tránh tai nạn cho trẻ bằng cách bảo đảm an toàn trong không gian sinh hoạt, vui chơi, sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp khi tham gia giao thông.
Linh Đan