Phú Thọ: Cứu người bệnh 72 tuổi nguy kịch do giảm tiểu cầu kèm xuất huyết tiêu hóa

Vừa qua, các bác sĩ Khoa Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc điều trị thành công trường hợp xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch (ITP) mức độ nặng, có biến chứng xuất huyết tiêu hóa. Đây là tình trạng có nguy cơ gây xuất huyết nghiêm trọng, đặc biệt ở người cao tuổi.

Người bệnh là bà N.T.B., 72 tuổi, trú tại xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ, có tiền sử viêm loét dạ dày nhưng điều trị không liên tục.

Khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, bà xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da ở vùng cẳng tay, cẳng chân. Các tổn thương ngày càng lan rộng, xuất hiện nhiều mảng bầm tím, kèm mệt mỏi và đi ngoài phân đen.

Người bệnh đến khám tại tuyến y tế cơ sở và được phát hiện số lượng tiểu cầu chỉ còn 9 G/L, trong khi giá trị thông thường khoảng 150-450 G/L. Nhận thấy nguy cơ xuất huyết cấp tính, người bệnh được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc.

Tại Khoa Huyết học lâm sàng, kết quả xét nghiệm khẩn cấp cho thấy số lượng tiểu cầu tiếp tục giảm sâu, chỉ còn 1 G/L. Trong khi đó, người bệnh đang có biểu hiện xuất huyết tiêu hóa.

Với mức tiểu cầu rất thấp, nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng, trong đó có xuất huyết tiêu hóa và xuất huyết nội sọ, được các bác sĩ đặc biệt lưu ý.

Ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ triển khai điều trị tích cực, trong đó sử dụng thuốc ức chế bơm proton (PPI) đường tĩnh mạch để kiểm soát xuất huyết tiêu hóa, corticosteroid liều điều trị nhằm giảm quá trình phá hủy tiểu cầu do cơ chế miễn dịch, đồng thời truyền khối tiểu cầu gạn tách.

Tuy nhiên, sau 24 giờ, tình trạng xuất huyết tiêu hóa chưa cải thiện rõ rệt, người bệnh vẫn đi ngoài phân đen. Sau khi được truyền 2 đơn vị khối tiểu cầu, số lượng tiểu cầu chỉ tăng lên 11 G/L.

Theo các bác sĩ, ở người bệnh xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch, hệ miễn dịch có thể tạo ra các tự kháng thể phá hủy tiểu cầu. Vì vậy, trong một số trường hợp, tiểu cầu được truyền vào không duy trì được lâu trong tuần hoàn, khiến hiệu quả truyền tiểu cầu hạn chế.

Trước diễn biến này, các bác sĩ Khoa Huyết học lâm sàng tiến hành hội chẩn, đánh giá lại tình trạng bệnh và bổ sung thuốc chủ vận thụ thể thrombopoietin (TPO-RA) eltrombopag, phối hợp với corticosteroid và thuốc điều trị xuất huyết tiêu hóa.

Eltrombopag tác động lên thụ thể thrombopoietin, kích thích tế bào tiền thân mẫu tiểu cầu tại tủy xương, qua đó thúc đẩy cơ thể tăng sản xuất tiểu cầu. Trong điều trị ITP, nhóm thuốc này có thể được sử dụng nhằm tăng số lượng tiểu cầu ở những trường hợp phù hợp với chỉ định.

ThS.BS. Trần Thị Thanh, Khoa Huyết học lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc cho biết, trường hợp người bệnh có số lượng tiểu cầu dưới 10 G/L, đồng thời xuất huyết tiêu hóa và tuổi cao, nguy cơ diễn biến nặng là rất lớn.

“Việc đánh giá nhanh tình trạng đáp ứng với truyền tiểu cầu và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát nguy cơ xuất huyết”, bác sĩ Trần Thị Thanh cho biết.

Diễn biến điều trị cho thấy số lượng tiểu cầu của người bệnh tăng từ 1 G/L lên 11 G/L sau 24 giờ. Sau khi tiếp tục điều trị phối hợp và bổ sung TPO-RA, chỉ số tiểu cầu tăng lên 98 G/L sau 48 giờ.

Cùng với sự cải thiện về xét nghiệm, các chấm xuất huyết và mảng bầm tím dưới da giảm rõ rệt. Đến ngày điều trị thứ 3, tình trạng xuất huyết tiêu hóa được kiểm soát, người bệnh đi ngoài phân vàng, tỉnh táo và thể trạng cải thiện.

Người bệnh tiếp tục được theo dõi số lượng tiểu cầu, tình trạng xuất huyết và điều chỉnh thuốc theo đáp ứng.

Qua trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như các chấm xuất huyết dưới da không rõ nguyên nhân, bầm tím tự nhiên, chảy máu chân răng, chảy máu cam khó cầm hoặc đi ngoài phân đen.

Đặc biệt, khi xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu chảy máu, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra công thức máu và đánh giá nguyên nhân. Việc phát hiện sớm tình trạng giảm tiểu cầu và điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng xuất huyết nặng.