Được tách ra từ xã Hoá Quỳ năm 1981, so với các xã miền núi khác, Xuân Quỳ có diện tích hẹp với 1826 ha, dân số 2200 khẩu. Xã có 4 dân tộc anh em sinh sống (Thái, Thổ, Mường, Kinh) với 7 thôn xóm nằm rải rác trên địa bàn xã. Sự phân bổ dân cư không đồng đều đã gây không ít khó khăn, ảnh hưởng tới sự quản lý, giao lưu giữa các thôn, cũng như sự quan tâm giúp đỡ từ các cấp các ngành địa phương. Tuy nhiên, vượt qua những khó khăn đó 10 tháng năm 2012, địa phương đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trên các lĩnh vực kinh tế – xã hội và đặc biệt trong công tác giải phóng mặt bằng. Đây là tiền đề để Xuân Quỳ tiếp tục thực hiện các giải pháp phát triển trong những tháng cuối năm. Có được kết quả trên là nhờ sự đồng lòng của toàn Đảng, toàn dân, sự thống nhất của một tập thể vững mạnh, đoàn kết tuyệt đối. Xuân Quỳ đang tập trung xây dựng 19 tiêu chí về nông thôn mới, phấn đấu hoàn thành các tiêu chí như mục tiêu đặt ra.
Theo ông Lương Anh Lợi, Chủ tịch UBND xã cho biết : Địa phương coi trọng công tác quy hoạch và phát triển quy
hoạch. Từ quy hoạch tốt mới có quỹ đất cho phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội, phát triển khu dân cư mới, do đó việc giải phóng mặt bằng phục vụ quy hoạch hệ thống đường giao thông liên xã, thôn...là rất cần thiết. Trên cơ sở mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án, Ban quản lý đã tổ chức triển khai thực hiện GPMB tất cả các tuyến đường liên thôn, liên xóm, đường kênh mương nội đồng, đường vào khu sản xuất theo tình hình cụ thể của từng tuyến đường, thôn bản để “xây dựng nông thôn mới”. Phối hợp với ban MT thôn, bản tổ chức cắm mốc GPMB, làm vệ sinh môi trường, giải tỏa hành lang theo đề án và kế hoạch đề ra. Tính đến tháng 10/2012 đã cắm mốc được 17 tuyến (tương đương 14 km) đường liên xóm và 2 tuyến (tương đương 2 km) đường nội đồng vào khu sản suất.
Cũng như nhiều địa phương khác, trong quá trình thực hiện GPMB cũng như chương trình XDNTM, Xuân Quỳ gặp không ít khó khăn như: Kinh phí làm đường rất hạn hẹp, huy động sự đóng góp từ nhân dân không phải dễ vì dân cư sống rải rác, thưa thớt, một số nơi thi công làm đường qua khe suối và chưa có quy hoạch chi tiết các khu dân cư nông thôn, khu thương mại dịch vụ làng nghề. Một số ngành nghề còn phát triển manh mún, nhỏ lẻ, chưa khai thác tiềm năng sẵn có của địa phương. Một bộ phận người dân chưa mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Công tác dồn điền đổi thửa gặp khó khăn do đặc thù ruộng bậc thang ở đây. Phải kể đến tình hình suy thoái kinh tế, lạm phát tăng cao, bão lũ, hạn hán triền miên cũng làm cho những thành quả xây dựng, phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo trong xã chưa thực sự bền vững.
Trụ sở UBND xã Xuân Quỳ
Có thể thấy, ý nghĩa của phong trào xây dựng nông thôn mới đã lan tỏa trên từng con đường, ngõ xóm, vào tới từng nhà dân ở Xuân Quỳ. Kết quả này là nhờ chính quyền và nhân dân xã Xuân Quỳ đã biết phát huy nội lực để xây dựng quê hương. Ông Lương Anh Lợi, Chủ tịch UBND xã Xuân Quỳ khảng định: "Tuy vậy, để hoàn thành một số mục tiêu đến hết năm 2012, xã Xuân Quỳ sẽ cơ bản đạt các tiêu chí trong chương trình xây dựng nông thôn mới nhưng không dễ. Đễ đạt mục tiêu này, tới đây xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các dự án chưa hoàn thành như: giao thông, thủy lợi nội đồng, cơ sở vật chất văn hóa, về môi trường… Bên cạnh đó, xã sẽ tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền để chủ trương về xây dựng nông thôn mới đến với từng người dân. Làm sao để mỗi người dân hiểu rõ xây dựng nông thôn mới là nhằm từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho mỗi người dân. Vì thế, đó không phải là nhiệm vụ riêng của các cấp ủy Đảng, chính quyền mà là trách nhiệm chung của mọi tầng lớp, cá nhân, các tổ chức và đơn vị trên địa bàn xã. Chúng tôi hy vọng sẽ tạo được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sự đồng tâm, hiệp lực của toàn xã hội trong triển khai thực hiện"./.
Trung Thành