Giáo dục

Chưa bao giờ trong lịch sử, nền giáo dục của Việt Nam xuống cấp trầm trọng như hiện nay. Một hệ thống mấy trăm đại học, cao đẳng, với chất lượng thấp, bên cạnh một hệ thống dạy nghề yếu, trên nền một hệ thống giáo dục phổ thông cũ kỹ, lạc hậu, hơn hai thập kỷ nay vẫn loay hoay triền miên với những thí nghiệm tốn kém mà không mấy hiệu quả.

Chiều 26-11, tại TP Phan Rang-Tháp Chàm tỉnh Ninh Thuận, Hội nghị giao ban vùng thi đua số 5-lần thứ nhất năm học 2012-2013 đã chính thức diễn ra. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, GS, TSKH Bùi Văn Ga đã dự và chỉ đạo hội nghị.

Sau hơn 25 năm đổi mới, nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Trong những thành tựu ấy có những thành tựu về giáo dục, đào tạo và góp phần làm nên những thành tựu ấy cũng có phần không nhỏ của các lực lượng trong ngành giáo dục, đào tạo nói chung và của đội ngũ nhà giáo nói riêng. Đội ngũ nhà giáo tự hào về những đóng góp của mình vào những thành tựu chung của đất nước nhưng đội ngũ nhà giáo cũng đau lòng trước những hạn chế, yếu kém của đất nước và những hạn chế, yếu kém, bất cập trong giáo dục, đào tạo của nước nhà.

Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú là những danh hiệu cao quý nhất mà Chủ tịch nước phong tặng cho những người làm nghề sư phạm. Giáo viên phổ thông và mầm non chiếm số lượng áp đảo trong đội ngũ nhà giáo của cả nước nhưng rất ít người được xướng tên trong các đợt phong tặng danh hiệu cao quý này. Vì sao?

Những ngày trung tuần tháng mười một năm nay, miền Trung nắng vàng đẹp, miền Bắc, miền Nam se se lạnh. Không biết trời đất có hiểu lòng người hay không mà miền Trung không mưa gió sụt sùi, miền Bắc không lạnh lẽo ảm đạm, miền Nam không oi nồng như ở thời điểm này năm trước. Ba mươi năm, mốc thời gian tưởng như cũng bình thường như bao con số tròn trịa khác vậy mà nay bỗng trở nên sống động, làm nao nức lòng người chỉ bởi một ngày vui trọng đại “ Ngày nhà giáo Việt Nam Hai mươi tháng Mười một”.

Hàng ngày, cô phải dậy từ 4 giờ sáng. Ngày nắng cũng như ngày mưa, từ nhà đến trường là 55km, cô phải căn giờ để chậm nhất là 7h10 phút phải có mặt ở lớp. Phần lớn học sinh nhà trường là người dân tộc. Tỷ lệ học sinh thuộc diện hộ nghèo lên tới 70 đến 80%,  Ban Giám hiệu (BGH) nhà trường và các thầy cô giáo phải chung lưng tìm lời giải cho bài toán duy trì sĩ số.

Những năm gần đây, hầu hết báo cáo của các trường học từ bậc học Mầm non đến Đại học đều có cụm từ “ đổi mới phương pháp dạy và học”. Đây là lẽ đương nhiên, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quán triệt về tinh thần nâng cao chất lượng giáo dục phải bắt đầu bằng sự cải tiến, đổi mới phương pháp dạy và học, phương pháp đánh giá, thi cử…

“Hiện nay, Toán phổ thông thừa ít nhất 50%, có nhiều kiến thức thừa, vô bổ đối với học sinh. Thực tế, ngoài các nhà Toán học nghiên cứu chuyên sâu, không ai sử dụng số ảo, số phức kể cả kỹ sư, nhà thơ, nhà lãnh đạo… cũng không cần. Vậy mà năm nào, đề thi tốt nghiệp cũng có một bài số phức. Chỉ học lý thuyết suông chứ đâu có vận dụng được vào thực tế. Vậy học để làm gì? Để thi à?”.

Sáng 26/10 tại Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề: Hướng tới việc đổi mới nền giáo dục Việt Nam. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga cùng các đại biểu đến từ cơ quan Bộ GD&ĐT, các trường đại học, viện nghiên cứu về giáo dục của Việt Nam. Hội thảo còn có sự tham gia của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, các trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức phi Chính phủ của nhiều nước trên thế giới.

PGS.TS Trần Xuân Nhĩ: “Thật đau đớn! Bộ GD & ĐT “đẻ” ra “đứa con” là các trường ngoài công lập nhưng lại quyết định dừng tuyển sinh rồi đình chỉ. Đó là không hợp lý, là làm ngược với thế giới. Không cho tuyển sinh, các trường đang dần “chết”. Vậy, cái chết này thuộc về ai?”.

"Một vài trường thuê đủ cơ sở ổn định lâu dài, đủ chỗ dạy và học để chờ đợi giải quyết đất đai, thì sao lại coi là không đủ điều kiện hoạt động? Hầu như đại bộ phận các doanh nghiệp đều thuê văn phòng, thuê đất ổn định dài hạn để xây nhà xưởng, mà không cần sở hữu đất đai. Lao động đều thuê theo hợp đồng dài hạn và ngắn hạn. Đó cũng chẳng phải là ăn xổi ở thì, chẳng phải là họ hoạt động kém hiệu quả. Đương nhiên các trường thì cần phải tìm đất để xây dựng lâu dài. Nhưng quan niệm cứng nhắc về sở hữu đất đai trường sở và biên chế cơ hữu, không tính đến lực lượng hợp đồng dài hạn là không hợp lý".

Các chuyên gia giáo dục hầu như có chung một đề xuất phải xem công tác xây dựng đội ngũ giáo viên là giải pháp cốt lõi, quan trọng nhất, vì chính đội ngũ này quyết định sự thành bại của việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục.