Ngày 31-7, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã đến Bộ Y tế thu thập tài liệu nhằm làm rõ những dấu hiệu sai phạm trong việc nhập khẩu và phân phối các máy xét nghiệm kém chất lượng cho những bệnh viện (BV) tuyến huyện ở TP Hà Nội.
Nhập máy trước, 2 tháng sau mới... có giấy phép!
Sau khi có thông tin cho rằng đơn vị nhập khẩu 6 máy xét nghiệm sinh hóa Greiner GA 240 xuất xứ Đức vào thời điểm 1-6-2010, sau đó đến ngày 2-8-2010, Bộ Y tế mới cấp giấy phép (số 5087, do bà Nguyễn Thị Kim Tiến - khi đó là thứ trưởng - ký) cho phép nhập khẩu các thiết bị mới 100%, trao đổi với báo chí ngày 31-7, bà Nguyễn Thị Kim Tiến tỏ ra rất bất ngờ.
Kiểm tra máy xét nghiệm sinh hóa Greiner GA 240 tại Bệnh viện Đa khoa huyện Hoài Đức, Hà Nội
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết sẽ xem xét lại toàn bộ hồ sơ, giấy tờ vì theo nguyên tắc, hồ sơ trước khi trình lên thứ trưởng ký đã được các vụ, cục thẩm định. “Nếu có việc xuất hiện 2 tờ giấy phép mang cùng một số 5087 mà chỉ khác ngày cấp là có dấu hiệu làm giả. Bộ Y tế sẽ có công văn gửi Công an TP Hà Nội để làm rõ vụ việc. Về nguyên tắc, lô hàng phải được Bộ Y tế cấp phép nhập khẩu mới được nhập về Việt Nam nhưng không loại trừ việc doanh nghiệp nhập hàng trước rồi hợp thức hóa thủ tục, giấy tờ. Hành vi này là gian lận thương mại và qua mặt cơ quan chức năng, thậm chí có dấu hiệu làm giả giấy tờ để nhập khẩu” - Bộ trưởng Tiến nói.
Trước đó, Công ty CP XNK Khoáng sản cung cấp 6 máy phân tích sinh hóa tự động có giá trúng thầu 648 triệu đồng/máy theo gói thầu số 04 “Mua sắm trang thiết bị hồi sức và xét nghiệm” của Sở Y tế TP Hà Nội. Số máy này do Công ty CP XNK Khoáng sản mua lại từ Công ty Tâm Long (Hà Nội), Công ty Tâm Long trước đó mua lại của Công ty TNHH Bình Mai. Ngày 1-6-2010, Công ty TNHH Bình Mai mở tờ khai hải quan tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội nhập khẩu lô hàng gồm 6 chiếc máy trên với giá nhập tổng cộng 2,147 tỉ đồng. Đến ngày 2-8-2010, Bộ Y tế mới cấp giấy phép số 5087 cho phép nhập khẩu các thiết bị này. Như vậy, từ trước đó 2 tháng, Công ty Bình Mai đã nhập khẩu lô hàng thiết bị y tế khi chưa được cấp giấy phép và lô máy này được trang bị cho tất cả BV được thụ hưởng dự án.
Theo báo cáo mới nhất của Sở Y tế TP Hà Nội gửi Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế TP Hà Nội Nguyễn Khắc Hiền cho biết máy xét nghiệm sinh hóa Greiner GA 240 bàn giao tháng 7-2010, được đưa vào sử dụng ngay, có lý lịch máy, nhật ký sử dụng máy. Như vậy, nếu tính từ thời điểm Sở Y tế TP Hà Nội bàn giao máy thì phải đến 1 tháng sau, Bộ Y tế mới cấp phép nhập khẩu.
“Chết” tiền nhà nước
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị y tế (TBYT), khẳng định Bộ Y tế đã làm đúng quy trình xét duyệt hồ sơ cấp giấy phép nhập khẩu cho Công ty TNHH Bình Mai. Nếu công ty này làm giả giấy phép, nhập khẩu trước khi Bộ Y tế cấp phép là sai trái.
Ông Tuấn cho biết thêm theo quy định hiện hành, thủ tục cấp giấy phép nhập khẩu TBYT khá đơn giản, thương nhân nhập khẩu chỉ cần có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đầu tư. Trong đơn đề nghị nhập khẩu TBYT, doanh nghiệp có cam kết đáp ứng đầy đủ yêu cầu, điều kiện về đội ngũ cán bộ kỹ thuật và cơ sở vật chất. Nhưng theo chủ trương về đơn giản hóa thủ tục xin cấp giấy phép nhập khẩu TBYT, các tài liệu chứng minh vấn đề này đều bỏ; ngay cả cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về số lượng, chất lượng và trị giá mặt hàng xin nhập khẩu cũng đã bỏ…
Ông Nguyễn Minh Tuấn thừa nhận với các quy định như hiện nay có thể xảy ra gian lận thương mại trong nhập khẩu và chưa thể kiểm soát được chất lượng TBYT nhập khẩu. “Ngoài ra, với quy định hiện hành, các công ty nhập khẩu TBYT nở rộ. Những tên gọi chẳng liên quan gì đến TBYT như khoáng sản, địa ốc, sơn mài… nhưng do trong ngành nghề kinh doanh được cấp phép nhập khẩu TBYT nên đơn vị xét duyệt hồ sơ vẫn phải chấp nhận. Số thiết bị xin nhập lên đến hàng chục hồ sơ mỗi tuần” - ông Tuấn nói.
Ông Tuấn cũng nói thêm đằng sau việc 2 máy xét nghiệm sinh hóa của BV Đa khoa huyện Thường Tín và Hoài Đức chỉ bị hỏng bóng đèn halogen mà để máy “đắp chiếu” suốt hơn 1 năm, BV chuyển sang sử dụng các máy “mượn”, máy xã hội hóa cũng cần làm rõ. “Thay bóng đèn này đơn giản, chỉ mất 3 triệu đồng, tại sao lại không thay. Phải chăng có dấu hiệu cho “chết” máy nhà nước để chuyển sang dùng máy xã hội hóa, ăn chia lợi nhuận nhiều hơn?” - ông đặt nghi vấn.
Người bệnh lo
Chiều 31-7, phóng viên Báo Người Lao Động đã có mặt tại BV Đa khoa huyện Hoài Đức - nơi từng bị “tai tiếng” trong vụ nhân bản hàng ngàn kết quả xét nghiệm. BV này cũng là đơn vị được trang bị loại máy xét nghiệm sinh hóa trong dự án của Sở Y tế TP Hà Nội.
Tại khoa xét nghiệm, phòng lấy bệnh phẩm vẫn đông bệnh nhân song phòng đặt máy sinh hóa thì đóng im ỉm. Khi phóng viên tiếp cận thì bị từ chối cung cấp thông tin. Trong khi đó, lãnh đạo BV thì người đi vắng, người bảo bận họp nên chưa thể trả lời. Một số bệnh nhân cho biết: “Chúng tôi thật sự lo lắng khi đến BV này vì hết vụ nhân bản rồi lại đến kết quả xét nghiệm không chính xác...”.
N.Quyết
Tiếp tục kiểm tra các máy còn lại
Ngày 31-7, Sở Y tế TP Hà Nội cho biết sau khi tiến hành rà soát máy xét nghiệm sinh hóa cấp cho BV Đa khoa Thanh Oai (Hà Nội), các thông số máy được ghi nhận tương tự như 2 BV Đa khoa Thường Tín và Hoài Đức kiểm tra trước đó. BV xuất trình đầy đủ hồ sơ quản lý về tiếp nhận trang thiết bị là máy xét nghiệm sinh hóa tự động-model: GA 240 (xuất xứ Đức), còn một số phụ kiện như quạt gió, mô tơ... mang nhãn hiệu Trung Quốc.
Theo ông Nguyễn Văn Dung, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hà Nội, Trưởng đoàn kiểm tra, tại BV Đa khoa Thanh Oai, máy sinh hóa nhãn hiệu GA 240 được bảo hành, bảo trì theo đúng quy trình. Ngoài ra, BV cũng đã phối hợp chặt chẽ với đơn vị cung cấp là Công ty CP XNK Khoáng sản để sửa chữa, thay thế linh kiện khi cần, do đó máy vận hành tốt. Ông Dung cho biết Sở Y tế TP Hà Nội đang tiếp tục kiểm tra các BV còn lại thuộc dự án được cấp máy xét nghiệm sinh hóa theo gói thầu 04. Sở Y tế cũng yêu cầu Công ty CP XNK Khoáng sản (nhà cung cấp thiết bị) phối hợp với 6 BV kiểm tra tình trạng hoạt động của máy. Tính đến ngày 30-7, các BV báo cáo hiện có 5/6 máy hoạt động bình thường.
N.Dung