HOÀNG THỊ HƯƠNG[1]
Trường Đại học Sao Đỏ
NGUYỄN THỊ TÌNH
Học viện Phụ nữ Việt Nam
Nhận bài ngày 05/12/2025. Sửa chữa xong 20/01/2026. Duyệt đăng 28/01/2026.
Abstract
Digital transformation in higher education is an inevitable trend in the context of the Fourth Industrial Revolution and the demands for educational reform. For Political Theory courses, digital transformation contributes to reforming teaching methods and enhancing the effectiveness of ideological and political education for students. This article clarifies the theoretical and practical basis of teaching Political Theory courses in the direction of digital transformation. Based on this, it analyzes the requirements and challenges in the implementation process at universities today. Through this, it proposes several solutions to improve the quality of teaching Political Theory courses in the context of a digital society.
Keywords: Digital transformation, innovation in teaching methods, application of digital transformation in teaching, political theory.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đối với giáo dục đại học (GDĐH), chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là động lực quan trọng để đổi mới phương thức dạy học, nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của thời đại số. Các học phần Lý luận chính trị (LLCT) giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành thế giới quan khoa học, bản lĩnh chính trị và định hướng giá trị cho sinh viên (SV). Tuy nhiên, thực tiễn giảng dạy hiện nay còn gặp nhiều khó khăn trước tác động của môi trường thông tin đa chiều và không gian mạng. Trước yêu cầu đổi mới GDĐH, việc dạy học các môn LLCT theo hướng chuyển đổi số trở nên cấp thiết nhằm nâng cao tính hấp dẫn, hiệu quả tiếp thu và khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn của SV. Trên cơ sở đó, bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học các môn LLCT trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc triển khai chuyển đổi số trong các trường đại học.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Một số vấn đề lý luận về chuyển đổi số trong dạy học các môn Lý luận chính trị ở các trường đại học Việt Nam hiện nay
Chuyển đổi số được hiểu là quá trình ứng dụng một cách tổng thể, đồng bộ và toàn diện công nghệ số vào các hoạt động của tổ chức nhằm đổi mới phương thức vận hành, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo ra những giá trị mới. Trong lĩnh vực giáo dục, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các công cụ công nghệ thông tin trong giảng dạy mà còn là sự thay đổi căn bản về cách thức tổ chức hoạt động dạy học, quản lý đào tạo và phương pháp tiếp cận tri thức của người học trên nền tảng công nghệ số và dữ liệu số.
Xác định rõ tầm quan trọng của chuyển đổi số, Đảng, Nhà nhước ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, quyết định về chuyển đổi số như Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhấn mạnh yêu cầu “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức giáo dục và đào tạo gắn với ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, trong đó đặc biệt chú trọng đổi mới cách dạy và cách học trên cơ sở ứng dụng công nghệ số, khuyến khích phát triển các mô hình giáo dục, đào tạo mới dựa trên các nền tảng số [1, tr. 6]. Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã xác định giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực ưu tiên thực hiện chuyển đổi số. Theo đó, chuyển đổi số trong giáo dục tập trung vào việc phát triển các nền tảng hỗ trợ dạy và học từ xa, ứng dụng sâu rộng công nghệ số trong quản lý, giảng dạy và học tập; đẩy mạnh số hóa học liệu, giáo trình; xây dựng hệ thống chia sẻ tài nguyên giáo dục dùng chung, kết hợp linh hoạt giữa hình thức dạy học trực tiếp và trực tuyến, hướng tới mô hình đào tạo cá thể hóa, đáp ứng yêu cầu học tập suốt đời của người học [5, tr. 14]. Năm 2021, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ký Quyết định số 131/QĐ-TTg, Phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”, nêu rõ quan điểm: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tạo đột phá trong đổi mới hoạt động giáo dục và đào tạo; đổi mới quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; tác động tích cực, toàn diện tới phương thức hoạt động, chất lượng, hiệu quả và công bằng trong giáo dục. Chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo cần có sự thay đổi nhận thức mạnh mẽ, sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp quản lý, sự chủ động, tích cực của các cơ sở giáo dục và sự ủng hộ, tham gia của mỗi người học, mỗi nhà giáo và toàn xã hội. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các trường đại học tổ chức triển khai ứng dụng công nghệ số vào hoạt động giáo dục nói chung và giáo dục LLCT nói riêng quá trình hội nhập hiện nay [6, tr. 2].
Trong GDĐH, chuyển đổi số là quá trình tích hợp công nghệ số vào toàn bộ chuỗi hoạt động từ xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức giảng dạy, kiểm tra, đánh giá đến quản lý học tập của SV. Quá trình này đòi hỏi sự thay đổi không chỉ về phương tiện, công cụ dạy học mà còn về tư duy giáo dục, phương pháp sư phạm và vai trò của các chủ thể tham gia vào hoạt động đào tạo. Người giảng viên (GV) không còn chỉ là người truyền đạt tri thức mà trở thành người tổ chức, hướng dẫn, định hướng và hỗ trợ người học trong quá trình tự học và học tập suốt đời.
Các học phần LLCT là bộ phận cấu thành quan trọng trong chương trình đào tạo đại học, có vai trò trang bị cho SV những tri thức cơ bản về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thông qua việc học tập các học phần LLCT, SV được hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức cần thiết cho quá trình học tập, lao động và cống hiến cho xã hội. Do vậy, giảng dạy các học phần này không chỉ nhằm truyền đạt tri thức mà còn hướng tới giáo dục tư tưởng, hình thành niềm tin và thái độ chính trị đúng đắn cho SV. Tuy nhiên, kiến thức các học phần LLCT có tính khái quát, trừu tượng cao, đòi hỏi người học phải có khả năng tư duy lý luận và liên hệ thực tiễn. Do đó, GV các học phần LLCT vừa phải bảo đảm tính khoa học, tính tư tưởng, vừa phải linh hoạt trong phương pháp giảng dạy để phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhận thức của SV hiện nay. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và truyền thông, SV tiếp cận với nhiều nguồn thông tin đa chiều, trong đó có cả những quan điểm sai trái, thù địch. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc giảng dạy các môn LLCT không chỉ cung cấp tri thức lý luận mà còn góp phần nâng cao năng lực nhận thức, phản biện và khả năng “tự miễn dịch” trước những thông tin sai lệch trong không gian mạng.
Chuyển đổi số trong dạy học các môn LLCT có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, khắc phục tình trạng truyền thụ kiến thức một chiều, tăng cường tương tác giữa GV và SV thông qua các nền tảng và công cụ số. Việc ứng dụng công nghệ số giúp đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học, làm cho nội dung lý luận trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn, đồng thời phát huy tính chủ động, tích cực và năng lực tự học, tư duy phản biện của SV.
Từ những phân tích trên có thể thấy, dạy học các môn LLCT theo hướng chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay. Chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy các môn LLCT mà còn đáp ứng yêu cầu xây dựng nền giáo dục hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển của xã hội số. Tuy nhiên, việc triển khai chuyển đổi số trong dạy học các môn LLCT cần được thực hiện một cách có định hướng, bảo đảm giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời phát huy những ưu thế của công nghệ số trong việc đổi mới phương pháp dạy học. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục LLCT trong các trường đại học, góp phần đào tạo nguồn nhân lực vừa có trình độ chuyên môn, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng trong giai đoạn hiện nay.
2.2. Thực trạng ứng dụng chuyển đổi số trong dạy học các học phần Lý luận chính trị ở các trường đại học Việt Nam hiện nay
2.2.1. Những kết quả đạt được
Với quan điểm đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy các môn LLCT trong các cơ sở GDĐH, Ban Tuyên giáo Trung ương xác định: việc giảng dạy các môn LLCT cần được đổi mới theo hướng vừa bảo đảm tính khoa học, tính tư tưởng, vừa tăng cường gắn lý luận với thực tiễn, phát huy tính tích cực, chủ động và tư duy phản biện của người học; đồng thời chú trọng ứng dụng công nghệ và phương pháp dạy học hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng cho SV trong bối cảnh mới [2, tr. 12], trong những năm gần đây, việc ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy các học phần LLCT đã được nhiều cơ sở GDĐH ở Việt Nam triển khai nhưng với mức độ khác nhau. Đặc biệt, trong giai đoạn đại dịch Covid-19 (giai đoạn 2020-2022), nhiều trường đại học buộc phải chuyển sang tổ chức dạy học trực tuyến hoàn toàn, trong đó có các học phần LLCT. Hình thức này đã tạo tiền đề cho việc mở rộng ứng dụng công nghệ số sau đại dịch, khi các nền tảng LMS, Zoom, Teams, Google Classroom trở thành công cụ hỗ trợ giảng dạy thường xuyên hơn. Việc này bước đầu thể hiện nỗ lực ứng dụng chuyển đổi số để duy trì hoạt động đào tạo và tiếp cận người học trong điều kiện gián đoạn. Ở một số trường đại học, GV đã sử dụng các nền tảng học tập trực tuyến, học liệu số, bảng tương tác thông minh và các công cụ hỗ trợ tương tác trong lớp học như diễn đàn thảo luận, quiz trắc nghiệm trực tuyến, giúp tăng tính chủ động của SV trong học tập: “Các trường đại học đã tập trung chuyển đổi số vào trong dạy, học, kiểm tra, đánh giá gồm số hóa các học liệu (sách giáo khoa điện tử, bài giảng điện tử, kho bài giảng E-learning, ngân hàng câu hỏi trác nghiệm), thư viện số, phòng thí nghiệm ảo, triển khai hệ thống đào tạo trực tuyến. Đội ngũ GV đã chú trọng số hóa bài giảng, ứng dụng các phần mềm vào xây dựng bài giảng các môn LLCT, đổi mới cách thức, phương pháp giảng dạy, kỹ thuật quản lý lớp học, tương tác với người học sang không gian số, khai thác công nghệ thông tin để tổ chức giảng dạy các môn LLCT. Bên cạnh đó, toàn bộ dữ liệu về quá trình học tập của người học cũng được theo dõi và lưu trữ bằng công nghệ chứ không phải thông qua hệ thống hồ sơ sổ sách thông thường” [3, tr. 45-50].
Việc triển khai chuyển đổi số trong dạy học các học phần LLCT đã làm cho nội dung lý luận trở nên sinh động hơn thông qua các bài giảng điện tử, tài liệu đa phương tiện, video minh họa và các hoạt động thảo luận trực tuyến. Điều này thuận lợi trong việc khơi gợi sự quan tâm và hứng thú học tập của SV đối với các nội dung LLCT vốn được coi là trừu tượng và khó tiếp cận. Bên cạnh đó, môi trường học tập số giúp tăng cường tương tác giữa GV và SV. Việc trao đổi trực tuyến, phản hồi nhanh qua các công cụ số giúp GV theo dõi tiến độ học tập, hỗ trợ người học kịp thời và cá nhân hóa trải nghiệm học tập. Hình thức học tập này cũng giúp SV chủ động hơn trong việc tiếp cận nội dung, trao đổi ý kiến với bạn học và GV, góp phần phát triển kỹ năng phản biện và tự học. Ngoài ra, việc số hóa tài liệu và lưu trữ dữ liệu học tập đã giúp GV dễ dàng cập nhật, chia sẻ các nguồn học liệu mới, phù hợp với bối cảnh hiện đại và yêu cầu nghề nghiệp của SV trong nền kinh tế số. Nhiều trường đại học đã xây dựng ngân hàng học liệu số dành cho giảng dạy các học phần LLCT, cho phép SV truy cập và học tập linh hoạt theo lịch trình cá nhân.
Ở Học viện Phụ nữ Việt Nam và Trường Đại học Sao Đỏ, trong những năm gần đây đã từng bước triển khai chuyển đổi số trong giảng dạy các môn LLCT phù hợp với định hướng chung của ngành giáo dục và đào tạo. Học viện và Nhà trường đã chú trọng ứng dụng công nghệ số vào thiết kế bài giảng, khai thác hệ thống học tập trực tuyến (LMS), sử dụng bài giảng điện tử, học liệu số và các hình thức thảo luận trực tuyến nhằm tăng cường tính tương tác trong dạy học các học phần LLCT. Bên cạnh đó, đội ngũ GV các môn LLCT đã từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng kết hợp linh hoạt giữa dạy học trực tiếp và trực tuyến, lồng ghép tình huống thực tiễn, video, tài liệu số vào nội dung bài học. Không chỉ vậy, GV còn hướng dẫn SV tham gia trực tiếp vào quá trình thiết kế và tổ chức hoạt động học tập trên nền tảng số. SV được khuyến khích và hướng dẫn sử dụng các công cụ như Canva, Gamma để xây dựng bài thuyết trình, báo cáo học tập và sản phẩm học liệu số và tổ chức, tham gia các trò chơi mang tính tương tác cao, như: câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến, các hoạt động kiểm tra nhanh thông qua các ứng dụng số (quiz, Duck Race, random…) nhằm tạo không khí học tập sôi nổi, tăng cường sự tham gia chủ động của SV. Việc kết hợp nội dung lý luận với các công cụ và hình thức tổ chức dạy học số không chỉ góp phần nâng cao hứng thú học tập mà còn giúp SV tiếp cận kiến thức LCT một cách linh hoạt, gần gũi và hiệu quả hơn.
2.2.2. Những hạn chế, khó khăn
Dù có những tiến bộ nhất định, thực tế chuyển đổi số trong dạy học các học phần LLCT ở các cơ sở đại học vẫn tồn tại một số hạn chế và khó khăn đáng lưu ý, cụ thể:
Nhiều cơ sở giáo dục còn thiếu hạ tầng công nghệ đồng bộ và hiện đại để triển khai chuyển đổi số một cách hiệu quả. Việc đầu tư cho hệ thống LMS, thiết bị dạy học thông minh, đường truyền Internet ổn định… ở một số trường vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là tại các tỉnh, vùng sâu, vùng xa. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng trải nghiệm học tập của SV và tạo ra sự chênh lệch trong việc tiếp cận tài nguyên số giữa các đối tượng người học.
Năng lực số của đội ngũ GV LLCT còn nhiều khác biệt. Một số GV chưa thành thạo việc sử dụng công nghệ trong giảng dạy, bị hạn chế trong việc thiết kế bài giảng số hóa, khai thác các công cụ tương tác và đánh giá trực tuyến một cách hiệu quả. Điều này dẫn đến tình trạng sử dụng công nghệ theo kiểu “gắn thêm” chứ không phải là chuyển đổi tư duy giảng dạy.
Đặc thù nội dung của các học phần LLCT là LLCT - tư tưởng làm cho việc số hóa bài giảng gặp nhiều thách thức. Nội dung yêu cầu tính chính xác, tính hệ thống và khả năng phân tích phản biện sâu sắc nên việc chuyển các nội dung này sang môi trường số đòi hỏi thiết kế sư phạm tinh tế để không làm giảm tính tư tưởng và tính học thuật. Nếu thiết kế bài giảng số không phù hợp, có thể làm cho nội dung trở nên rời rạc, thiếu hệ thống và khó truyền đạt đúng tinh thần học thuật của LLCT.
Nhận thức của một bộ phận SV về học tập trực tuyến và tự học còn hạn chế, dẫn tới việc một số SV không chủ động khai thác các tài nguyên số, thụ động trong học tập và thiếu kỹ năng tiếp cận tri thức trong môi trường số “Đa số SV đến sát kì thi mới học, việc học chỉ nhằm đối phó với thi cử chứ thực sự không phải là sự tự giác và lòng say mê học tập. Các phương pháp tự học mà SV thường áp dụng là đọc và học những kiến thức trong phạm vi bài giảng. Thậm chí, nhiều SV trước khi tự học theo hình thức E-learning không chuẩn bị trước theo kế hoạch học tập chi tiết mà phòng Đào tạo và Khoa chuyên môn cung cấp. Rất ít SV lập dàn bài và đề cương sơ lược hay đọc giáo trình trước khi nghe GV giảng bài qua video. Khi học thường không ghi chép, có khi còn để video chạy đến phần gặp “câu hỏi vượt rào” thì mới xem nhanh giáo trình hoặc vào mạng Internet tra cứu” [4].
2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế
Những hạn chế trên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính, trước hết là từ nhận thức về chuyển đổi số trong giáo dục chưa đầy đủ, một bộ phận GV và người quản lý xem chuyển đổi số chủ yếu là sử dụng công cụ số thay vì là quá trình đổi mới tư duy, phương pháp và quy trình giảng dạy. Bên cạnh đó, còn chưa có hành lang pháp lý cụ thể yêu cầu minh bạch việc xây dựng, chia sẻ học liệu số; thiếu các chính sách khuyến khích GV thiết kế học liệu số sáng tạo và kiểm định chất lượng bài giảng số. Như vậy, chuyển đổi số đã tác động đến hoạt động dạy học các học phần LLCT và đem lại nhiều hiệu quả bước đầu nhưng để thực hiện chuyển đổi số một cách thực chất, bài bản, đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH hiện nay còn cần có những giải pháp toàn diện về hạ tầng, năng lực GV, phương pháp sư phạm và chính sách hỗ trợ.
2.3. Một số giải pháp đẩy mạnh ứng dụng số trong dạy học các học phần Lý luận chính trị ở các trường đại học Việt Nam hiện nay
Xuất phát từ thực trạng và những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi số đối với dạy học các học phần LLCT, để triển khai hiệu quả chuyển đổi số cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp trên các phương diện: nhận thức, thể chế, hạ tầng kỹ thuật, đội ngũ GV và phương pháp tổ chức dạy học.
2.3.1. Nâng cao nhận thức về chuyển đổi số trong dạy học các học phần Lý luận chính trị
Trước hết, cần thống nhất nhận thức rằng chuyển đổi số trong dạy học các học phần LLCT không đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin hay sử dụng các phần mềm hỗ trợ giảng dạy mà là quá trình đổi mới tổng thể tư duy giáo dục, phương thức tổ chức dạy học và quản lý đào tạo. Chuyển đổi số phải hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục LLCT, bồi dưỡng niềm tin, bản lĩnh chính trị, tăng cường tính chủ động, sáng tạo và năng lực tư duy phản biện của SV trước các vấn đề thực tiễn phát sinh.
Các cấp quản lý GDĐH cần tăng cường công tác tuyên truyền, quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về chuyển đổi số trong giáo dục, đặc biệt là các văn bản như Nghị quyết số 52-NQ/TW về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và Quyết định số 131/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở đó, giúp đội ngũ GV LLCT nhận thức đầy đủ vai trò, ý nghĩa và yêu cầu của chuyển đổi số, từ đó chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, thích ứng với môi trường giáo dục số, giúp SV nhận thức đúng về vai trò của học tập trực tuyến và học tập trong môi trường số, coi đây là hình thức học tập chính thống, gắn với yêu cầu tự học, tự nghiên cứu và phát triển năng lực cá nhân.
2.3.2. Đầu tư và nâng cấp hạ tầng công nghệ phục vụ dạy học Lý luận chính trị theo hướng số hóa
Hạ tầng công nghệ là điều kiện tiên quyết để triển khai chuyển đổi số trong giáo dục nói chung và trong dạy học các học phần LLCT nói riêng. Các trường đại học cần chú trọng đầu tư đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin, bao gồm nền tảng quản lý học tập (LMS), hệ thống học trực tuyến, kho học liệu số, đường truyền Internet ổn định và các thiết bị dạy học hiện đại. Việc xây dựng hệ thống học liệu số cho các học phần LLCT cần được thực hiện một cách bài bản, bao gồm giáo trình điện tử, bài giảng đa phương tiện, video bài giảng, tình huống thực tiễn, tư liệu lịch sử - chính trị được số hóa. Học liệu số không chỉ hỗ trợ dạy học trực tuyến mà còn góp phần nâng cao hiệu quả dạy học trực tiếp theo mô hình dạy học kết hợp (blended learning). Đồng thời, cần bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và kiểm soát nội dung số trong giảng dạy LLCT, tránh các nguy cơ sai lệch về tư tưởng, thông tin không chính thống hoặc bị lợi dụng trên không gian mạng.
2.3.3. Phát triển năng lực số và đổi mới phương pháp giảng dạy của đội ngũ giảng viên Lý luận chính trị
Đội ngũ GV giữ vai trò quyết định trong quá trình chuyển đổi số dạy học các học phần LLCT. Do đó, cần tăng cường bồi dưỡng năng lực số cho GV, không chỉ dừng lại ở kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn bao gồm năng lực thiết kế bài giảng số, tổ chức hoạt động học tập trực tuyến và đánh giá kết quả học tập trong môi trường số. Các chương trình bồi dưỡng cần gắn với đặc thù giảng dạy LLCT, chú trọng hướng dẫn GV vận dụng công nghệ số để làm rõ bản chất lý luận, tăng cường liên hệ thực tiễn, phát huy tư duy phản biện và khả năng trao đổi học thuật của SV. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy cần hướng tới kết hợp linh hoạt giữa thuyết giảng truyền thống với các phương pháp dạy học tích cực như học theo dự án, học theo tình huống, thảo luận nhóm trực tuyến, tranh biện học thuật trên nền tảng số.
2.3.4. Đổi mới phương thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá trong môi trường số
Chuyển đổi số trong dạy học các học phần LLCT cần gắn liền với đổi mới phương thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá. Các hình thức dạy học kết hợp, dạy học trực tuyến có hướng dẫn cần được triển khai phù hợp với mục tiêu môn học và đối tượng người học, bảo đảm phát huy tính chủ động, sáng tạo của SV.
Hoạt động kiểm tra, đánh giá cần được thiết kế đa dạng, kết hợp giữa đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết, giữa đánh giá trực tuyến và trực tiếp. Việc sử dụng các công cụ đánh giá số cần bảo đảm tính khách quan, công bằng, đồng thời chú trọng đánh giá năng lực tư duy, lập luận và vận dụng LLCT vào thực tiễn, tránh tình trạng học đối phó hoặc sao chép trong môi trường số.
3. Kết luận
Chuyển đổi số trong GDĐH là xu thế tất yếu trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đối với các môn LLCT, chuyển đổi số không chỉ là sự thay đổi về phương tiện dạy học mà còn là quá trình đổi mới tư duy giáo dục, phương pháp giảng dạy và cách thức tiếp cận tri thức của người học. Việc triển khai hiệu quả chuyển đổi số góp phần nâng cao chất lượng giáo dục LLCT, làm cho nội dung môn học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, đồng thời phát huy vai trò định hướng tư tưởng, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị và năng lực tư duy khoa học cho SV. Trong thời gian tới, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các mô hình, phương pháp và tiêu chí đánh giá hiệu quả chuyển đổi số trong dạy học các môn LLCT, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần các nghị quyết của Đảng. Đồng thời, quá trình chuyển đổi số cần được triển khai một cách đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng cơ sở giáo dục và đặc thù của các môn LLCT. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng, chính trị cho SV trong bối cảnh xã hội số và hội nhập quốc tế hiện nay, qua đó góp phần đào tạo đội ngũ trí thức trẻ vừa có trình độ chuyên môn, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
________________
Tài liệu tham khảo
[1] Ban Chấp hành Trung ương (2019). Nghị quyết số 52-NQ/TW, ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
[2] Ban Tuyên giáo Trung ương (2021), Định hướng đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy các môn Lý luận chính trị trong các cơ sở giáo dục đại học. NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[3] Điền Văn Dần (2023), “Chuyển đổi số trong giảng dạy các môn LLCT ở các cơ sở GDĐH hiện nay”, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 327.
[4] Đồng Thị Tuyền (2025), Chuyển đổi số trong dạy học các môn lý luận chính trị - “Cuộc cách mạng” về tư duy và hành động của “Người thầy Phenikaa”. Nguồn: https://phenikaa-uni.edu.vn/vi/post/tu-hao-phenikaa/chuyen-doi-so-trong-day-hoc-cac-mon-ly-luan-chinh-tri-cuoc-cach-mang-ve-tu-duy-va-hanh-dong-cua-nguoi-thay, ngày 17/7/2025.
[5] Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg, ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.
[6] Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 131/QĐ-TTg, ngày 25/02/2022 phê duyệt Đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo.