THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HIỆN NAY

15/11/2026 - 15:29

Abstract

The subject of Ho Chi Minh Thought plays an important role in shaping students’ worldview, outlook on life and political steadfastness. Through the analysis and synthesis of Party and State guiding documents and published studies, the article assesses the current state of teaching this subject at universities. The findings show that, since the 2019-2020 academic year, teaching quality has improved in terms of teaching staff, methods and the persuasiveness of lectures; however, limitations remain in lecturers’ competence, the integration of theory with practice, the application of digital technology, and testing and assessment. Drawing on the Resolution of the 14th National Party Congress, the Politburo’s Resolution No. 71-NQ/TW and the 2025 Law on Higher Education, the article proposes five groups of solutions to improve the quality of teaching Ho Chi Minh Thought in the context of digital transformation.

Keywords: digital transformation, Ho Chi Minh Thought, political theory, teaching quality, university.

1. Đặt vấn đề

Giáo dục Lý luận chính trị (LLCT) trong các cơ sở giáo dục đại học là một bộ phận cấu thành của công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, đồng thời là nội dung bắt buộc trong chương trình đào tạo trình độ đại học. Trong hệ thống các học phần LLCT, môn Tư tưởng Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt: không chỉ cung cấp cho sinh viên (SV) hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam mà còn trực tiếp góp phần bồi dưỡng đạo đức, lối sống, niềm tin và lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Chất lượng dạy học môn học này vì vậy có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một học phần, gắn trực tiếp với mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện.

Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 về tiếp tục “Đổi mới việc học tập LLCT trong hệ thống giáo dục quốc dân đã đặt ra yêu cầu tạo bước tiến mới, có kết quả, chất lượng cao hơn, góp phần làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống xã hội; bảo đảm thế hệ trẻ Việt Nam luôn trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng và với chế độ ta” (Ban Bí thư, 2014). Thực hiện chủ trương đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 3056/BGDĐT-GDĐH ngày 19/7/2019 hướng dẫn thực hiện chương trình, giáo trình các môn LLCT, áp dụng từ năm học 2019-2020 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2019); theo đó, Tư tưởng Hồ Chí Minh là học phần độc lập, bắt buộc đối với SV đại học, nằm trong tổng thời lượng 11 tín chỉ của khối kiến thức LLCT dành cho SV không chuyên (Hoàng Văn Mạnh, 2021).

Bối cảnh hiện nay đặt ra những yêu cầu mới đối với việc dạy học môn học. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026b). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định giáo dục và đào tạo “Là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc” (Ban Chấp hành Trung ương, 2025). Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 (Quốc hội, 2025) cùng với yêu cầu chuyển đổi số mạnh mẽ trong giáo dục đã tạo ra cả thời cơ và thách thức cho việc đổi mới dạy học các môn LLCT. Trong bối cảnh đó, việc đánh giá đúng thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Cơ sở lý luận và định hướng chính sách đối với dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn là nguyên tắc xuyên suốt của việc học tập lý luận. Người chỉ rõ: “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác-Lênin. Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng. Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 11, tr. 95). Người cũng ví: “Có kinh nghiệm mà không có lý luận, cũng như một mắt sáng, một mắt mờ” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 5, tr. 274) và yêu cầu người học “Học lý luận, phải đem lý luận áp dụng vào công việc thực tế” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 5, tr. 274-275). Những chỉ dẫn này đặt ra yêu cầu cốt lõi đối với dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh hôm nay: bài giảng không dừng ở việc truyền thụ tri thức mà phải giúp SV hình thành năng lực vận dụng các quan điểm của Người để nhận thức và giải quyết những vấn đề của cuộc sống, của nghề nghiệp.

Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vai trò của người thầy. Người khẳng định: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 10, tr. 345); đồng thời nhắc nhở mỗi người phải “Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 10, tr. 377). Đối với GV LLCT, điều đó có nghĩa là năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và tấm gương đạo đức của người dạy là điều kiện quyết định tính thuyết phục của môn học.

Về định hướng chính trị, Chỉ thị số 23-CT/TW ngày 27/3/2003 về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới (Ban Bí thư, 2003) là căn cứ quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học tổ chức giảng dạy môn học một cách hệ thống. Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới (Bộ Chính trị, 2018) tiếp tục xác định giáo dục LLCT là một kênh quan trọng để củng cố niềm tin, nâng cao sức đề kháng của thế hệ trẻ trước các luận điệu xuyên tạc. Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng ghi nhận: “Công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng về tư tưởng, LLCT có nhiều đổi mới” nhưng cũng thẳng thắn chỉ ra: “Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có lúc, có nơi chưa sát thực tiễn, thiếu chiều sâu” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a). Đánh giá này vừa là căn cứ, vừa là định hướng để các trường đại học nhìn nhận lại chất lượng dạy học các môn LLCT, trong đó có môn Tư tưởng Hồ Chí Minh.

Về định hướng phát triển giáo dục, Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV yêu cầu “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực” và thúc đẩy “Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a). Nghị quyết số 71-NQ/TW xác định “Giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài” và đặt nhiệm vụ “Đổi mới nội dung, phương thức giảng dạy, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lý tưởng” cho người học (Ban Chấp hành Trung ương, 2025). Cùng với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Ban Chấp hành Trung ương, 2024) tạo cơ sở để các trường đầu tư hạ tầng số, phát triển học liệu số cho các môn LLCT. Ở tầm pháp lý, Luật Giáo dục đại học năm 2025 và Quy chế đào tạo trình độ đại học ban hành kèm theo Thông tư số 08/2021/TT-BGDĐT ngày 18/3/2021 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021) là khung pháp lý cho việc tổ chức đào tạo theo tín chỉ, đổi mới kiểm tra, đánh giá và bảo đảm chất lượng. Vấn đề đặt ra là chuyển hóa các định hướng đó thành chất lượng thực tế của từng giờ giảng.

2.2. Thực trạng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học hiện nay

2.2.1. Những kết quả đạt được

Thứ nhất, nhận thức của cấp ủy, ban giám hiệu các trường về vị trí của môn học được nâng lên rõ rệt. Trên cơ sở thực hiện Chỉ thị số 23-CT/TW, nhiều trường đã rà soát, xây dựng kế hoạch, quy hoạch đội ngũ GV LLCT; xác định các bất cập về số lượng, cơ cấu để có phương án bổ sung (Ban Bí thư, 2003). Việc chuyển sang chương trình mới theo Công văn số 3056/BGDĐT-GDĐH được các trường triển khai đồng bộ từ năm học 2019-2020, kèm theo việc biên soạn lại đề cương chi tiết, ngân hàng câu hỏi và kế hoạch giảng dạy phù hợp với giáo trình mới.

Thứ hai, đội ngũ GV từng bước được bổ sung và nâng cao trình độ. Bên cạnh việc cử GV đi đào tạo sau đại học tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, các trường còn tạo điều kiện để GV tham gia các lớp tập huấn đổi mới phương pháp dạy học tích cực, cập nhật kiến thức do Bộ Giáo dục và Đào tạo và cơ quan tham mưu về công tác tư tưởng của Trung ương tổ chức. Một số trường đã chủ động tạo nguồn bằng cách tuyển chọn SV tốt nghiệp loại khá, giỏi để đào tạo thành GV LLCT; ngay từ năm 2005, cả nước đã mở ba lớp đào tạo theo hình thức này, trong đó có GV giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh (Thùy Anh, 2006). Hình thức bồi dưỡng tại chỗ thông qua thao giảng, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn, trong đó GV có kinh nghiệm kèm cặp GV trẻ, cũng được duy trì thường xuyên.

Thứ ba, phương pháp giảng dạy có bước đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực của người học. Nhiều GV đã kết hợp thuyết trình với nêu vấn đề, thảo luận nhóm, phân tích tình huống, sử dụng tư liệu lịch sử, phim tài liệu và các mẩu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh để làm sinh động bài giảng. Một số trường đã thử nghiệm mô hình giao nhiệm vụ học tập trước giờ lên lớp, yêu cầu SV chuẩn bị bài, trình bày và phản biện trên lớp, GV đóng vai trò định hướng, tổng kết. Ở một số cơ sở, mô hình “cây kiến thức” được vận dụng để khuyến khích SV tự hệ thống hóa nội dung, viết tiểu luận gắn với thực tiễn ngành học, qua đó nâng cao khả năng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào đời sống.

Thứ tư, công tác kiểm soát chất lượng giờ giảng được quan tâm hơn. Ban giám hiệu, lãnh đạo khoa, bộ môn tổ chức dự giờ, đánh giá giờ giảng định kỳ; nhiều trường triển khai lấy ý kiến phản hồi của người học về hoạt động giảng dạy theo từng học phần. “Tính thuyết phục” của bài giảng, vốn là thước đo đặc thù của các môn LLCT, được đưa vào nội dung đánh giá giờ giảng, làm cơ sở góp ý, điều chỉnh cho GV (Học viện Chính trị khu vực IV, Trường Chính trị tỉnh Kiên Giang, 2023). Nhờ vậy, trách nhiệm của GV với bài giảng được nâng lên, tương tác giữa người dạy và người học tốt hơn. Đặc biệt, niềm tin của SV vào giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh được củng cố, thể hiện qua sự tham gia tích cực của SV vào các phong trào học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong nhà trường.

2.2.2. Những hạn chế

Bên cạnh những kết quả nêu trên, việc dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học vẫn còn những hạn chế (Trần Thị Thu Hằng, 2024), phù hợp với nhận định chung của Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV rằng việc “Thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo chưa đồng bộ, thiếu tính hệ thống, còn nhiều bất cập” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a).

Một là, đội ngũ GV còn thiếu về số lượng, chưa đồng bộ về cơ cấu và chất lượng. Ở không ít trường, số GV được đào tạo đúng chuyên ngành Hồ Chí Minh học còn ít; một bộ phận GV chuyển từ chuyên ngành khác sang, chủ yếu được trang bị kiến thức qua các khóa bồi dưỡng ngắn hạn nên chiều sâu chuyên môn còn hạn chế. Một số GV được đào tạo đã lâu nhưng chậm cập nhật tri thức mới, nhất là các quan điểm mới trong văn kiện của Đảng và những vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Khối lượng giờ giảng của nhiều GV LLCT vượt định mức, dẫn đến tình trạng thiếu thời gian nghiên cứu khoa học, đầu tư cho bài giảng, ảnh hưởng đến cả sức khỏe và chất lượng giờ dạy.

Hai là, mức độ gắn lý luận với thực tiễn trong bài giảng chưa cao. Nội dung giảng dạy ở một số nơi còn thiên về trình bày khái niệm, quan điểm theo giáo trình, ít liên hệ với những vấn đề thời sự, với thực tiễn địa phương và đặc thù ngành nghề của SV. Vẫn còn hiện tượng GV đọc chậm cho SV ghi chép, hoặc trình chiếu nguyên văn giáo trình, làm giảm hứng thú của người học. Một bộ phận GV chưa thật sự tâm huyết với nghề, chưa chủ động tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu và khó khăn của SV, nên thiếu sự kết nối giữa người dạy và người học. Hạn chế này tương đồng với nhận định chung rằng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng “có lúc, có nơi chưa sát thực tiễn, thiếu chiều sâu” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a).

Ba là, ứng dụng công nghệ số trong dạy học còn hạn chế. Học liệu số cho môn Tư tưởng Hồ Chí Minh như bài giảng điện tử, video, ngân hàng câu hỏi trực tuyến, kho tư liệu số về Chủ tịch Hồ Chí Minh chưa được đầu tư tương xứng, thiếu chia sẻ giữa các trường. Nhiều GV mới dừng ở việc sử dụng bài trình chiếu, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng quản lý học tập, công cụ tương tác trực tuyến; trong khi việc SV sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để làm bài tập, tiểu luận đặt ra yêu cầu mới về thiết kế nhiệm vụ học tập và kiểm tra, đánh giá mà nhiều nơi chưa có hướng dẫn cụ thể.

Bốn là, kiểm tra, đánh giá chưa phản ánh đầy đủ năng lực vận dụng của người học. Hình thức thi ở nhiều nơi vẫn nặng về tái hiện kiến thức, khiến SV học thuộc lòng để thi, thiếu chủ động, sáng tạo. Hoạt động thảo luận, tham quan thực tế, sử dụng tư liệu trực quan còn ít; việc đánh giá quá trình ở một số học phần còn hình thức, chưa thực sự khuyến khích SV học tập thường xuyên.

Năm là, về phía người học, một bộ phận SV chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của môn học, coi đây là học phần “điều kiện” để tích lũy tín chỉ; động cơ học tập chủ yếu vì điểm số; khả năng liên hệ, vận dụng lý luận vào thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp còn yếu.

2.2.3. Nguyên nhân của hạn chế

Các hạn chế nêu trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, tác động mặt trái của kinh tế thị trường và sự bùng nổ thông tin trên không gian mạng, trong đó có các luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, ảnh hưởng đến nhận thức, động cơ học tập của một bộ phận SV. Chế độ, chính sách đối với nhà giáo nói chung chưa thật sự tạo động lực; Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV cũng nhận định “chế độ, chính sách đối với nhà giáo còn bất cập” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a).

Về chủ quan, ở một số trường, cấp ủy và lãnh đạo nhà trường chưa quan tâm đúng mức đến việc phát triển đội ngũ GV LLCT; chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ, chưa đủ sức thu hút GV giỏi, tâm huyết. Đầu tư cho cơ sở vật chất, học liệu số phục vụ các môn LLCT còn thấp so với các ngành chuyên môn. Một bộ phận GV chưa chủ động tự học, tự nghiên cứu, ngại đổi mới phương pháp. Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học về dạy học môn học chưa được đẩy mạnh, phù hợp với nhận định chung rằng công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận “có mặt chưa theo kịp thực tiễn” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a).

2.3. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học hiện nay

Từ thực trạng và nguyên nhân nêu trên, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, bài viết đề xuất 5 nhóm giải pháp sau.

2.3.1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách và phát triển đội ngũ giảng viên

Các trường cần cụ thể hóa tiêu chuẩn GV giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh: có trình độ thạc sĩ trở lên, được đào tạo, bồi dưỡng đúng chuyên ngành, có nghiệp vụ sư phạm, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, có trình độ LLCT phù hợp và tâm huyết với nghề. Trên cơ sở Luật Giáo dục đại học năm 2025 và định hướng của Báo cáo chính trị tại Đại hội XIV về việc “Có chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học và cán bộ quản lý giáo dục” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026a), cấp ủy, ban giám hiệu cần có cơ chế ưu tiên trong tuyển dụng, bồi dưỡng, đãi ngộ đối với GV LLCT; điều chỉnh định mức giờ giảng hợp lý để GV có thời gian nghiên cứu khoa học. Cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ để cập nhật quan điểm mới trong Văn kiện Đại hội XIV, kết hợp bồi dưỡng năng lực số, trong đó có năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo, theo yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW là “Nâng cao chuẩn năng lực số và trí tuệ nhân tạo cho người học và đội ngũ nhà giáo” (Ban Chấp hành Trung ương, 2025). Việc tạo nguồn và kèm cặp GV trẻ cần được duy trì lâu dài.

2.3.2. Đổi mới nội dung giảng dạy theo hướng gắn lý luận với thực tiễn

Thực hiện chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn (Hồ Chí Minh, 2011, tập 11), GV cần lựa chọn nội dung trọng tâm, tránh dàn trải; bổ sung kịp thời các quan điểm mới của Đảng, trong đó có tinh thần “Gắn kết chặt chẽ tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026b). Mỗi chương nên được thiết kế với các ví dụ, tình huống gắn với thực tiễn địa phương, với đặc thù ngành nghề của SV: chẳng hạn, khi giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức có thể liên hệ với đạo đức nghề nghiệp của từng ngành; khi giảng về văn hóa có thể gắn với vấn đề văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Nội dung giảng dạy cũng cần chú trọng trang bị cho SV kỹ năng nhận diện, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2018), qua đó nâng cao sức đề kháng tư tưởng cho người học.

2.3.3. Đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ số

Nghị quyết số 71-NQ/TW yêu cầu “Chuyển mạnh sang phương pháp giáo dục hiện đại, tích cực, tăng cường tự học, trải nghiệm sáng tạo” và “Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong đổi mới phương pháp dạy và học” (Ban Chấp hành Trung ương, 2025). Theo đó, GV cần chuyển từ thuyết giảng một chiều sang tổ chức hoạt động học tập: giao tài liệu và nhiệm vụ cho SV nghiên cứu trước giờ học; trên lớp tổ chức thảo luận, đối thoại, nêu vấn đề, đóng vai, phân tích tình huống; cuối buổi GV tổng kết, khẳng định nội dung đúng và điều chỉnh nhận thức chưa đầy đủ. Mô hình lớp học đảo ngược và học tập kết hợp có thể được áp dụng trên nền tảng quản lý học tập của nhà trường. Vì vậy, các trường cần phối hợp xây dựng kho học liệu số dùng chung cho môn học, gồm bài giảng điện tử, video, tư liệu ảnh, phim tài liệu và ngân hàng câu hỏi trực tuyến; khai thác các nguồn tư liệu chính thống về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đối với trí tuệ nhân tạo cần có hướng dẫn rõ ràng về việc sử dụng có trách nhiệm: khuyến khích SV dùng công cụ để tra cứu, gợi ý ý tưởng, nhưng yêu cầu kiểm chứng nguồn, ghi rõ phạm vi sử dụng và tự chịu trách nhiệm về nội dung. Bên cạnh hoạt động trên lớp, các trường cần đẩy mạnh hoạt động ngoại khóa như tham quan di tích lịch sử, câu lạc bộ lý luận trẻ, các cuộc thi tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, sinh hoạt chủ đề của Đoàn Thanh niên để SV được trải nghiệm, từ đó thấy rõ giá trị của môn học.

2.3.4. Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng đánh giá năng lực

Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt yêu cầu “Tiếp tục đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá, bảo đảm đánh giá trung thực kết quả học tập và giảng dạy” (Ban Chấp hành Trung ương, 2025). Trên cơ sở Quy chế đào tạo trình độ đại học, các trường cần tăng tỷ trọng đánh giá quá trình, chẳng hạn cơ cấu 30% điểm chuyên cần và bài tập, 20% kiểm tra giữa kỳ và 50% thi kết thúc học phần để khuyến khích SV học tập thường xuyên. Đề thi cần chuyển từ yêu cầu tái hiện sang yêu cầu phân tích, so sánh, liên hệ và vận dụng; có thể kết hợp nhiều hình thức như tiểu luận, thuyết trình nhóm, dự án học tập, thi vấn đáp, thi trắc nghiệm kết hợp tự luận. Đề cương chi tiết, ma trận đề thi và tiêu chí chấm cần được rà soát định kỳ, bảo đảm phù hợp với chuẩn đầu ra của học phần. Đồng thời, cần thiết kế nhiệm vụ đánh giá hạn chế việc sao chép từ công cụ trí tuệ nhân tạo như yêu cầu SV trình bày, bảo vệ sản phẩm học tập trực tiếp. Kết quả lấy ý kiến người học cần được sử dụng thực chất để cải tiến giảng dạy.

2.3.5. Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và đầu tư điều kiện bảo đảm

Cấp ủy, ban giám hiệu cần đưa nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy học các môn LLCT vào nghị quyết, kế hoạch hằng năm, có kiểm tra, sơ kết, tổng kết; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, ý kiến của GV và SV để điều chỉnh. Cần đầu tư phòng học thông minh, đường truyền, phần mềm quản lý đào tạo và nền tảng học tập trực tuyến theo định hướng chuyển đổi số tại Nghị quyết số 57-NQ/TW. Hoạt động nghiên cứu khoa học về dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cần được khuyến khích thông qua đề tài các cấp, hội thảo, tọa đàm giữa các trường; đồng thời, phát hiện, nhân rộng các điển hình tiên tiến trong giảng dạy của GV và học tập của SV. Sự phối hợp giữa khoa LLCT với Đoàn Thanh niên, Hội SV và các đơn vị chức năng sẽ tạo môi trường thuận lợi để việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh gắn với rèn luyện của SV.

3. Kết luận

Nâng cao chất lượng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường đại học là yêu cầu khách quan, vừa nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện, vừa góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thế hệ trẻ. Thời gian qua, các trường đại học đã đạt được nhiều kết quả quan trọng về nhận thức, đội ngũ, phương pháp và kiểm soát chất lượng giờ giảng; song vẫn còn hạn chế về đội ngũ GV, mức độ gắn lý luận với thực tiễn, ứng dụng công nghệ số và đổi mới kiểm tra, đánh giá. Quán triệt yêu cầu “Phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân” của Nghị quyết Đại hội XIV và định hướng của Nghị quyết số 71-NQ/TW, các trường cần thực hiện đồng bộ 5 nhóm giải pháp: phát triển đội ngũ GV; đổi mới nội dung gắn với thực tiễn; đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ số; đổi mới kiểm tra, đánh giá; tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và đầu tư điều kiện bảo đảm. Trong đó, phát triển đội ngũ GV là khâu then chốt. Để có cơ sở vững chắc hơn cho việc hoạch định chính sách cần tiếp tục có những nghiên cứu khảo sát định lượng trên quy mô rộng về chất lượng dạy học môn học ở các nhóm trường khác nhau.

Tài liệu tham khảo

Ban Bí thư (2003). Chỉ thị số 23-CT/TW ngày 27/3/2003 về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.

Ban Bí thư (2014). Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 về tiếp tục đổi mới việc học tập Lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Ban Chấp hành Trung ương (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ban Chấp hành Trung ương (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2019). Công văn số 3056/BGDĐT-GDĐH ngày 19/7/2019 về việc hướng dẫn thực hiện chương trình, giáo trình các môn Lý luận chính trị.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2021). Thông tư số 08/2021/TT-BGDĐT ngày 18/3/2021 ban hành Quy chế đào tạo trình độ đại học.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2026a). Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/bo-chinh-tri-ban-bi-thu-ban-chap-hanh-trung-uong/dai-hoi-dang/lan-thu-xiv/bao-cao-chinh-tri-cua-ban-chap-hanh-trung-uong-khoa-xiii-tai-dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-xiv-cua-dang.html, ngày 11/02/2026.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2026b). Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/upload/2006988/fck/phuongdt/nq_Daihoi14_(CT).pdf

Hoàng Văn Mạnh (2021). Triển khai thực hiện Công văn số 3056/BGDĐT-GDĐH ngày 19/7/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn thực hiện chương trình, giáo trình các môn Lý luận chính trị: Tình huống tại Trường Đại học Thương mại. Tạp chí Công thương, https://tapchicongthuong.vn/trien-khai-thuc-hien-cong-van-so-3056-bgddt-gddh-ngay-19-7-2019-cua-bo-giao-duc-va-dao-tao-huong-dan-thuc-hien-chuong-trinh--giao-trinh-cac-mon-ly-luan-chinh-tri--tinh-huong-tai-truong-dh-thuong-mai-77673.htm, ngày 14/01/2021.

Học viện Chính trị khu vực IV, Trường Chính trị tỉnh Kiên Giang (2023). Nâng cao tính thuyết phục trong giảng dạy Lý luận chính trị hiện nay. NXB Lý luận chính trị.

Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (tập 5). NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (tập 10). NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (tập 11). NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.

Quốc hội (2025). Luật Giáo dục đại học. Luật số 125/2025/QH15 ngày 10/12/2025.

Thùy Anh (2006). Dạy và học tư tưởng Hồ Chí Minh tại các trường đại học, cao đẳng. Tạp chí Xây dựng Đảng. https://www.xaydungdang.org.vn/Uploads/Data/2006/7/3.pdf.

Trần Thị Thu Hằng (2024). Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy Lý luận chính trị trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay. Tạp chí Lý luận chính trị điện tử, https://lyluanchinhtri.vn/thuc-trang-va-giai-phap-nang-cao-chat-luong-giang-day-ly-luan-chinh-tri-trong-cac-co-so-giao-duc-dai-hoc-hien-nay-6609.html, ngày 10/12/2024.

TRẦN THỊ KIM NINH
NGUYỄN CÔNG LẬP
Học viện Chính trị khu vực II
Email: ninhttk@hcma2.edu.vn, conglap82@gmail.com

Trường THCS Ngô Văn Sở: Từ những ý tưởng nhỏ đến khát vọng sáng tạo khoa học

Khoa học đôi khi không bắt đầu từ những điều lớn lao mà được khơi nguồn từ những câu hỏi rất đỗi giản dị: “Vì sao?”, “Điều gì sẽ xảy ra nếu…?” hay mong muốn tìm ra một cách làm mới để giải quyết những vấn đề gần gũi trong cuộc sống. Từ những tò mò ban đầu ấy, niềm đam mê khám phá được nuôi dưỡng, những ý tưởng sáng tạo dần hình thành và khát vọng chinh phục tri thức của tuổi trẻ từng bước được chắp cánh.

Trường Đại học Hồng Đức chung tay xây dựng trường học an toàn trước thiên tai

Ngày 13/10, Trường Đại học Hồng Đức phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Quốc tế (Save the Children International) tổ chức chương trình truyền thông hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026, hướng tới nâng cao nhận thức, kỹ

HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM PHÁP LUẬT QUA HOẠT ĐỘNG THAM QUAN DOANH NGHIỆP TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP VIỆT - HUNG

Abstract
This article examines the effectiveness of an experiential legal education model involving company visits for students at Viet–Hung Industrial University. Based on a survey of 312 students enrolled in Business Administration and Engineering Technology programs, the findings show that company visits improve students’ understanding of labor law, strengthen their problem-solving skills, and enhance their awareness of legal compliance. The model aligns with the practice-oriented educational approach promoted under Resolution No. 29-NQ/TW and contributes to developing students’ professional competencies amid ongoing changes in the business environment.

Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì tham dự Hội nghị quốc tế về Công nghệ tiên tiến và Phát triển bền vững lần thứ 3 – ICATSD 2026

Sáng ngày 09/10/2026, tại Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH), Hội nghị quốc tế về Công nghệ tiên tiến và Phát triển bền vững lần thứ 3 – ICATSD 2026 chính thức khai mạc với sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện nhiều trường đại học trong nước và quốc tế.

Điểm chuẩn 2026 khẳng định thương hiệu đào tạo sư phạm của Trường Đại học Hùng Vương

Điểm trúng tuyển năm 2026 ở nhiều ngành sư phạm đạt mức cao, trong đó Sư phạm Toán dẫn đầu toàn trường với 26,500 điểm. Kết quả này tiếp tục khẳng định sức hút của các ngành đào tạo giáo viên, đồng thời cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của Trường Đại học Hùng Vương trong đào tạo nguồn nhân lực giáo dục chất lượng cho Phú Thọ và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc.

TẠP CHÍ GIÁO DỤC & XÃ HỘI

Cơ quan chủ quản: Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Giáo dục ATEC, Hiệp hội các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam

Giấy phép: 43/GPSĐBS-TTĐT ngày 05/5/2015

Tổng Biên tập: Đoàn Xuân Trường

Phó Tổng Biên tập phụ trách trang điện tử: Vũ Đình Thơm

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Địa chỉ: Phòng 308, Tập thể Tổng cục Thống kê, ngõ 54A đường Nguyễn Chí Thanh, P. Láng, TP. Hà Nội

Điện thoại: 024.629 46516

Hotline: 0966.330.386 - 0379.615.768

Email: Banbientap@giaoducvaxahoi.vn

Liên hệ quảng cáo: 024.629 46516